NASA deelt een adembenemend vierluik van kosmische objecten in rood, wit en blauw. De beelden zijn gemaakt met de Chandra-röntgentelescoop ter ere van het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten.
Ter ere van het 250-jarig bestaan van de Verenigde Staten, dat drie dagen geleden werd gevierd, heeft NASA een bijzondere collectie ruimtefoto’s uitgebracht. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie, die het jubileum eerder al uitgebreid vierde, laat met een nieuw vierluik zien hoe het heelal kan schitteren in de kleuren van de vlag: rood, wit en blauw. De beelden zijn afkomstig van de Chandra-röntgentelescoop en zijn gecombineerd met data van andere telescopen, wat een serie van vier unieke en kleurrijke kosmische portretten oplevert.
Leestip: NASA viert feest: 250 jaar Amerika vanaf 250 mijl hoogte
Cassiopeia A: de overblijfselen van een sterren explosie
Als eerste in deze vierluik prijkt Cassiopeia A, een beroemde supernovarestant op zo’n 11.000 lichtjaar van aarde. Deze formatie is het gevolg van een massieve ster die ooit explodeerde. Op deze nieuwe opname zijn de röntgenstraling van Chandra, weergegeven in blauw en paars, gecombineerd met infraroodbeelden van de James Webb-ruimtetelescoop in rood en wit. Chandra’s röntgenogen onthullen de schokgolf die door de ster scheurde, evenals elementen in het puinveld zoals ijzer, calcium en zuurstof. De Webb-observaties tonen bovendien de uitzettende schil van materiaal en kosmisch stof in het overblijfsel:
Leestips (over Cas A): Nieuwe spectaculaire James Webb-foto van exploderende ster onthult mysterieuze details of Ontploffende sterren maken misschien meer bouwstenen voor leven aan dan werd gedacht
NGC 3603: een kosmische kraamkamer
Vervolgens is in de gepubliceerde vierluik de nevel NGC 3603 te zien, een immense en schitterende ‘sterrenfabriek‘ in de Carina-spiraalarm van onze eigen Melkweg. Deze opname combineert röntgenstraling van Chandra (rood en wit) met infrarood-, ultraviolet- en optisch licht van de Hubble-ruimtetelescoop. Waar Hubble de torenhoge, donkere stofzuilen en gloeiende gaswolken in kaart brengt waar nieuwe zonnen worden geboren, doorboort Chandra’s röntgenzicht de nevel. Het resultaat is een schitterende, dichte zwerm jonge, massieve sterren in het centrum van de cluster, die de afbeelding een feestelijk, fonkelend karakter geeft:
Leestip (NGC 3603 e.a.) : Ruimtefoto van het nieuwjaar: knallend 2025 in!
NGC 4736: een spiraalstelsel met een starburst-ring
Het derde paneel uit de vierluik toont het spiraalstelsel NGC 4736, ook wel bekend als Messier 94 (M94). Het stelsel, gelegen op 19 miljoen lichtjaar van de aarde, is met zijn schijf frontaal (erop kijkende) te aanschouwen. De opname is een samenstelling van röntgenstraling van Chandra (rood, oranje en blauw) met een opvallende zichtbaarlichtfoto, gemaakt door astrofotografen Brian Brennan en Remi Lacasse vanaf de grond. Rondom de heldere, roze-gele kern van het stelsel bevindt zich een ‘starburst-ring’, een gebied waar in zeer hoog tempo nieuwe sterren worden gevormd. Deze ring, gevoed door gas uit de unieke ovale structuur van het stelsel, steekt prachtig af tegen de zachtere, violette buitenste ringen.
Leestip (over starburststelsels): Hubble legt kosmische storm vast in starburststelsel NGC 1792, 16,5 miljoen sterren op één foto: Webb neemt hart van Sigaarstelsel haarscherp in beeld of NGC 4945: testobject voor nieuwe camera blijkt kosmisch geweld
ZwCl 0024+1652: donkere materie in beeld
De hekkensluiter van dit prachtige vierluik wordt gevormd door de verre cluster van sterrenstelsels ZwCl 0024+1652. Deze cluster, op ongeveer 9,5 miljard lichtjaar afstand, is een goudmijn voor astronomen die donkere materie bestuderen. In deze composiet toont Chandra’s röntgendata een enorme, gloeiende voorraad superheet gas (rood) dat de hele cluster doordringt en meer massa bevat dan alle sterrenstelsels samen. Speciaal bewerkte data van Hubble, weergegeven in een koningsblauwe waas, onthult een immense ring van donkere materie. Door te analyseren hoe de zwaartekracht van de cluster het licht van objecten erachter verbuigt, konden astronomen deze anders onzichtbare massa in kaart brengen.
Leestip (over donkere materie): Donkere materie in ongekend detail in kaart gebracht, Hoe ziet donkere materie eruit? Misschien wel zo! of Webb ontrafelt donkere materie-geheim in iconische Kogelcluster.
Een kleurrijke verkenning van het universum
Deze nieuwe foto’s zijn niet alleen een visueel spektakel, maar ook een wetenschappelijke schatkamer. NASA gebruikt de gelegenheid om het brede publiek te laten zien hoe verschillende soorten licht, van röntgenstraling tot infrarood, samen een completer beeld van het universum schetsen. Het resultaat is een passend eerbetoon aan 250 jaar Amerikaanse geschiedenis en een prachtige herinnering aan de innovatie en exploratie die NASA al decennialang kenmerken.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
