Met de kleinkinderen naar de dierentuin, op vrijdagavond bridgen of gewoon op een doordeweekse ochtend samen een kopje koffie in de tuin, ouderen doen er goed aan om sociaal actief te blijven, blijkt uit Amerikaans onderzoek.
Volgens de studie helpt het zelfs om langer te leven. Die conclusie trekt hoofdonderzoeker Ashraf Abugroun van de University of California, San Francisco op basis van data van bijna 2300 Amerikanen van 60 jaar en ouder. Zij vulden in 2016 vragenlijsten in over hun sociale leven en verdere leefstijl. Ook werd bloed afgenomen. “We namen vragen op met betrekking tot sociale betrokkenheid, waaronder interactie met anderen, zoals activiteiten met kleinkinderen, deelname aan handwerk- of knutselclubs, educatieve cursussen, bijeenkomsten van niet-religieuze organisaties, deelname aan sportclubs en vrijwilligerswerk”, somt Abugroun op voor Scientias.nl. “Daaruit kwam een samengestelde score voor het sociale engagementniveau, onder meer op basis van de frequentie van de activiteiten.” Er is gecorrigeerd voor allerlei demografische, sociale en klinische factoren, zoals aanwezige ziektes.
Vrijwilligerswerk en lichaamsbeweging
Deelnemers die sociaal zeer actief waren hadden een 42 procent kleinere kans om binnen vier jaar te overlijden dan degenen die minder mensen zagen. Daarbij maakte het wel uit wat die mensen dan zoal deden. Vrijwilligerswerk, contact met kleinkinderen en lid zijn van een clubje leidden vooral tot een lagere sterftekans. De gunstige relatie werd deels bepaald door vertraagde biologische veroudering en meer lichaamsbeweging bij de sociaal actieve mensen. “Regelmatige lichamelijke activiteit was een mediator tussen hoge sociale betrokkenheid en een lager risico op sterfte en was goed voor 16 procent van het totale effect op sterfte”, verduidelijkt de wetenschapper. “Daarnaast medieerde vertraagde biologische leeftijd nog eens 15 procent van het totale effect op sterfte. Dat gaat om de mensen met een hogere sociale betrokkenheid, die een lagere biologische leeftijd hadden dan hun werkelijke kalenderleeftijd.”
“Sociaal actief blijven is meer dan een keuze voor een leefstijl. Het is nauw verbonden met gezonder ouder worden en een langere levensduur”, concludeert onderzoeker Abugroun dan ook. “Deze resultaten onderstrepen hoe deelname aan het gemeenschapsleven bijdraagt aan een betere gezondheid van oudere volwassenen.”
Eenvoudige manier om langer te leven
De overheid zou dat kunnen stimuleren. “Op beleidsniveau pleiten we voor het vergroten van het bewustzijn van de voordelen van sociale betrokkenheid, meer investeringen in gemeenschapsprogramma’s die sociale betrokkenheid faciliteren en het integreren van initiatieven op het gebied van sociale betrokkenheid in de gezondheidszorg, oftewel een holistische benadering van ouder worden”, aldus Abugroun. “Artsen zouden zich moeten richten op sociale factoren samen met klinische factoren in routinematige geriatrische zorg.”
Het lijkt geen gek idee. Het is immers een vrij eenvoudige manier om mensen langer in goede gezondheid te laten leven. En waarschijnlijk beleven ze zelf ook nog meer plezier doordat ze sociaal actiever zijn.
Waarom sociaal contact zo goed is voor de gezondheid
Het is niet de eerste studie die sociaal contact linkt aan een langer leven. Eerder schreven we al over een metastudie die dertien onderzoeken op een rij zette. Daaruit bleek dat mensen die een druk sociaal leven hadden, een kleiner risico liepen op milde cognitieve stoornissen en dementie. Bovendien leefden ze ook nog eens langer. “Het is fascinerend dat specifieke sociale contacten het risico op dementie verkleinen en de levensduur verlengen”, stelde de onderzoeker destijds tegen Scientias.nl. “Als je iemand hebt die je in vertrouwen kunt te nemen en daarnaast minstens maandelijks contact hebt met familie en vrienden, vermindert dit het risico op dementie. Samenwonen met anderen en gemeenschapsactiviteiten, zoals vrijwilligerswerk of spelletjes doen, helpen zelfs om langer in leven te blijven.” De onderzoeker had ook wel verklaringen voor dit verband. “Regelmatig contact met familie en vrienden stimuleert onze hersenen en houdt ons brein actief”, legt hij uit. “Als je bovendien iemand hebt die je in vertrouwen kunt nemen en die je steunt, vermindert dit stress. En het beheersen van stress is weer belangrijk voor de hersenen en de algehele gezondheid. Zo is bekend dat stress gekoppeld is aan risicofactoren voor dementie zoals depressie of een hoge bloeddruk.” Bovendien kunnen familie, vrienden en leden van een gemeenschap je aansporen om gezond te leven.
