Wie slecht slaapt en een app gebruikt om dat te verbeteren, kan er meer stress door krijgen in plaats van minder. Dat blijkt uit Noors onderzoek onder ruim duizend volwassenen. Vooral mensen met klachten van slapeloosheid lijken kwetsbaar voor de negatieve effecten van slaapmonitoring.
Slaapapps zijn populairder dan ooit. Via smartwatches en andere wearables claimen ze bij te houden hoe lang je slaapt, hoe lang je erover doet om in slaap te vallen en hoe herstellend je nacht was. Het hangt alleen sterk af van wie je bent hoe je op die feedback reageert. Onderzoekers van de Universiteit van Bergen onderzochten de effecten bij meer dan duizend mensen en ontdekten een opvallend verschil: terwijl een deel van de gebruikers baat had bij de apps, ervoeren mensen met slaapproblemen juist vaker zorgen en stress.
Wie gebruikt slaapapps?
Van de 1.002 ondervraagde volwassenen zei bijna de helft een slaapapp te gebruiken of te hebben gebruikt. Vrouwen en mensen onder de vijftig deden dat vaker dan mannen of oudere leeftijdsgroepen. Opvallend was ook dat jongere gebruikers de effecten van de apps sterker voelden, zowel de positieve als de negatieve. Het meest genoemde positieve effect was het leren over de eigen slaap: 48 procent van de gebruikers noemde dit als voordeel. Vijftien procent gaf aan daadwerkelijk beter te zijn gaan slapen. Aan de andere kant zei 17 procent dat ze zich meer zorgen zijn gaan maken over hun slaap, een klein deel gaf aan dat ze slechter zijn gaan slapen.
Stress bij wie al slecht slaapt
Juist bij mensen die al last hadden van slapeloosheid sloeg de balans vaker negatief uit. De feedback van de app leidde bij hen sneller tot extra stress en piekeren over slaap. Dat is niet verrassend: wie al angstig is over zijn slaap, kan in een vicieuze cirkel terechtkomen. Dit verschijnsel heeft zelfs een naam, orthosomnia: zo gefixeerd raken op slaapdata dat je daardoor juist slechter slaapt.
Wat kun je ermee?
Het onderzoek geeft concrete handvatten. Wie merkt dat een slaapapp stress oplevert wordt aangeraden eerst te begrijpen wat de app precies meet en hoe betrouwbaar dat is. Dat laatste is relevant: uit eerder onderzoek blijkt dat slaapapps over het algemeen minder nauwkeurig zijn vergeleken met polysomnografie, de klinische standaard voor slaaponderzoek. Zorgen op basis van een slaapscore zijn dus vaak niet gegrond.
Daarnaast is het belangrijk om naar je lichaam te luisteren. Daar zijn een paar simpele basisregels voor, zoals ga pas naar bed gaan als je je daadwerkelijk moe voelt. Probeer niet wakker te liggen in bed want dit kan slaapproblemen juist kan verergeren. Lig je wel wakker? Maak je vooral geen zorgen dat je moet slapen en ga eventueel iets anders doen. Gebruik ook geen telefoon vlak voor het slapengaan om te zorgen dat je je brein rust geeft.
Kanttekening
De onderzoekers benadrukken wel dat de onderzochte data door respondenten zelf gerapporteerd is. Zo kunnen resultaten niet worden toegeschreven aan slaapproblemen alleen, maar kunnen onderliggende problemen bij respondenten aanwezig zijn, die niet onderzocht zijn.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Slaaptekort op latere leeftijd in verband gebracht met grotere kans op meerdere fatale chronische ziektes en Zit je veel op je smartphone voor het slapengaan? Dit is wat dat doet met je slaap
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
