De heftige bosbranden die Canada in 2023 teisterden blijken meer doden veroorzaakt te hebben dan tot nu toe werd gedacht. Niet alleen in Noord-Amerika, maar ook in Europa.
Eigenlijk is het elk jaar wel raak, bosbranden in Canada horen tot op zekere hoogte bij het land, maar door klimaatverandering nemen de omvang en de duur van de branden steeds verder toe. De smeulende resten overwinterden na de hete zomer van 2022 vaker onder de grond. Het is een van de redenen dat 2023 het ergste bosbrandseizoen tot nu toe werd in Canada.
Recordjaar
De vijf maanden durende bosbranden waren ongekend in omvang en schaal. De enorme rookpluimen kleurden de lucht geel. In heel Noord-Amerika werden gezondheidswaarschuwingen afgegeven. Een gebied van 18 miljoen hectare ging in vlammen op. Naar schatting zijn er 350 miljoen mensen blootgesteld aan luchtvervuiling door de branden. Lokaal vielen er veel doden. Daarnaast stierven tienduizenden mensen vroegtijdig door blootstelling aan giftige rook.
Gevolgen Europa
Daar bleef het niet bij. De rook dreef namelijk tot in Europa, duizenden kilometers van Canada, wat ook daar leidde tot grote hoeveelheden ultrafijnstof. In Europa zijn naar schatting 354 miljoen inwoners blootgesteld aan niveaus PM2,5 die de WHO-norm van 5 µg/m³ ruimschoots overschreden, concluderen de onderzoekers.
De PM2,5-stoffen zijn kleine deeltjes in de lucht die kleiner zijn dan 2,5 micrometer.
Die deeltjes zijn zo klein dat ze via de longen in de bloedbaan terecht kunnen komen. Ze worden in verband gebracht met chronische bronchitis, longziekten zoals longkanker en hart- en vaatziekten. Ze worden ook in verband gebracht met vroegtijdig overlijden.
Vroegtijdige sterfte
De onderzoekers maakten bij hun onderzoek onderscheid tussen acute sterfte bij gezonde mensen en vroegtijdige sterfte bij mensen met onderliggende aandoeningen. Mensen die stierven aan de kortetermijngevolgen waren vaker blootgesteld aan een grote hoeveelheid rook die ver boven de WHO-norm ligt. Geschat wordt dat er zo’n 4000 acute doden vielen in de Verenigde Staten onder het gebied waar de bosbranden woedden. In Canada ging dit naar schatting om 1300 mensen. Het inademen van bosbrandrook zou in Europa zo’n 22.400 mensen het leven gekost hebben. In Noord-Amerika waren dit er in totaal 41.900.
Slechter dan voorzien
De uitkomsten zijn opvallend volgens het onderzoeksteam. “Hoewel we grote gevolgen hadden verwacht van de bosbranden in Canada in 2023, is de hoeveelheid mensen en de mate waarin zij daaraan blootgesteld zijn veel hoger dan verwacht”, vertelde hoogleraar Qiang Zhang van de Tsinghua-universiteit in Peking tegen persbureau AFP. Zhang gaf leiding aan het onderzoek. “Deze resultaten onderstrepen dat dergelijke extreme bosbranden niet langer alleen een regionaal milieuprobleem zijn, maar een wereldwijd probleem voor de volksgezondheid zijn geworden”, aldus Zhang. De resultaten werden gepubliceerd in Nature.
