Een overzicht van de recente ontwikkelingen in de ruimtevaart: van meerdere ruimtewandelingen en Chinese Marsplannen tot de historische lancering van een Duitse raket vanuit West-Europa.
De afgelopen week stond bol van de ruimtevaartactiviteiten. In een tijdsbestek van slechts enkele dagen vonden er niet alleen ruimtewandelingen plaats bij het internationale ruimtestation ISS en het Chinese ruimtestation Tiangong, maar werden ook de plannen voor een Chinese Mars bemonsteringsmissie verder uitgewerkt en lanceerde het Duitse Isar Aerospace voor het eerst een raket in een baan om de aarde vanaf Europees grondgebied. Het is een veelzeggende opeenstapeling van gebeurtenissen die laat zien hoe divers en dynamisch de huidige ruimtevaart is, met zowel gevestigde grootmachten als nieuwe Europese spelers die belangrijke stappen zetten.
Ruimtewandeling en wetenschap aan boord van het ISS
Het internationale ruimtestation ISS was deze week het toneel van een ruimtewandeling door de NASA-astronaute Jessica Meir en ESA-astronaute Sophie Adenot. Op 1 september verlieten zij het station voor een ruimtewandeling die uiteindelijk 6 uur en 49 minuten duurde. Tijdens deze Amerikaanse ruimtewandeling nummer 99, de 284e in totaal ter ondersteuning van de assemblage, het onderhoud en de upgrades van het station, installeerden Meir en Adenot een nieuwe retroreflector op de voorste poort van de Harmony-module om de navigatie van ruimtevaartuigen tijdens koppelingsmanoeuvres te ondersteunen. Daarnaast vervingen zij een hogedefinitiecamera op de truss van het station en namen zij met een swab monsters van de buitenzijde van het ISS om te onderzoeken welke micro-organismen daar zoal zouden voorkomen. Deels werd ook gewerkt aan het installeren van jumperkabels voor het elektrische systeem en aan de voorbereidingen voor het vervangen van de warmte-afvoerende radiator van de Alpha Magnetic Spectrometer bij een toekomstige ruimtewandeling. Meir, die nu op de derde plaats staat op de ranglijst van NASA-vrouwen met de meeste ruimtewandelingen (zeven), en Adenot, voor wie het haar derde ruimtewandeling was, werkten de dagen na de wandeling in de Quest-luchtsluis om hun gereedschap en verbindingslijnen op te bergen.
De bemanning had daarnaast tijd voor fysieke oefeningen, waaronder het gebruik van het EasyMotion-2-pak dat elektrische pulsen uitzendt om spiercontracties te meten die een ruimtetraining kunnen aanvullen. Artsen volgen de gezondheid van astronauten op lange missies nauwlettend en vergelijken biomedische gegevens van eerdere missies om de conditie en het welzijn van de bemanning te monitoren en te waarborgen. Naast de ruimtewandeling stonden er ook vrachtoperaties op het programma; zo werd er vracht overgeladen in en uit het Cygnus XL-vrachtschip, werden voorbereidingen getroffen voor het vertrek van het Progress 94-herbevoorradingsschip vandaag, 7 september, dat wordt vervangen door Progress 96, en werden er Earth observation gear geïnstalleerd en onderhouden, waaronder de MUSES-beeldvormingssystemen in de Kibo-module voor wetenschappelijk onderzoek.
Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!
China’s Tianwen-3: stappen naar een Mars bemonsteringsmissie
Ondertussen werkt China gestaag door aan zijn ambitieuze Tianwen-3-missie, die tot doel heeft om als eerste monsters van Mars terug naar de aarde te brengen. Uit recente publicaties en beelden van de Shenzhou-23-bemanning in het Tiangong-ruimtestation blijkt dat de plannen voor deze Mars Sample Return-missie in een ver gevorderd stadium verkeren. Het land zet hiermee een belangrijke stap in zijn opkomende ruimtevaartprogramma, dat naast eigen bemensing in een lage baan om Aarde ook steeds meer gericht is op interplanetaire verkenning. Samenwerking op het gebied van ruimtevaart wordt door China gezien als een model voor internationale betrekkingen, ditmaal met Egypte, na eerder ook met Pakistan in zee te zijn gegaan, zo blijkt uit recente officiële uitingen (zie video).
Artemis III: voorbereidingen voor de terugkeer naar de maan
Ook NASA’s Artemis III-missie, opmaat voor Artemis IV (de eerste bemenste landing op de zuidpool van de maan, naar verwachting tegen het einde van dit decennium te realiseren), is weer een stap dichterbij gekomen. De volgende fase van dit programma, vergt nauwkeurige voorbereidingen. Hoewel concrete lanceerdatums nog onderhevig zijn aan technische vereisten en testresultaten, boekt het programma gestaag vooruitgang. De ontwikkeling van de Space Launch System-raket en het Orion-ruimtevaartuig verloopt volgens planning, en de integratie van de verschillende componenten vordert. Hoewel deze derde missie in het Artemis-programma zich in een baan om de aarde zal afspelen, met een koppeling aan de twee geplande HLS-maanlanders van SpaceX en respectievelijk Blue Origin, wordt deze stap als cruciaal beschouwd voor het testen van systemen en procedures die bij de latere maanlanding onmisbaar zijn.
Een nieuwe antenne voor NASA’s Deep Space Network
Om ver verwijderde missies te kunnen ondersteunen, is een robuust communicatienetwerk essentieel. NASA heeft daarom de nieuwe antenne DSS-23 in gebruik genomen, die onderdeel is van het Deep Space Network en staat opgesteld in Barstow, Californië. Deze schotelantenne is specifiek ontworpen om te communiceren met ruimtevaartuigen die zich in een baan om de aarde bevinden, maar ook met sondes die verder het zonnestelsel in zijn gereisd. De ingebruikname van DSS-23 zorgt voor een aanzienlijke vergroting van de capaciteit en betrouwbaarheid van het netwerk, wat cruciaal is voor missies zoals Artemis en toekomstige Marsverkenners, maar zelfs ook de verst verwijderde sondes, zoals de Voyagers.
Europese primeur: Isar Aerospace bereikt een baan om de aarde
Het meest opvallende nieuws van de afgelopen dagen kwam echter uit Europa. Het Duitse bedrijf Isar Aerospace heeft als eerste commerciële partij een raket vanuit West-Europa in een baan om de aarde gebracht. De Spectrum-draagraket, die mede mogelijk is gemaakt door een contract met ESA ter waarde van circa 200 miljoen euro in het kader van de European Launcher Challenge, stond eerder deze week nog gereed op de lanceerplaats in Andøya, Noorwegen. Tijdens de missie ‘Onward and Upward’, eergisteren, op 5 september 2026, werd niet alleen de Kármánlijn overschreden, maar bereikte de raket ook een baan om de aarde en zette met succes meerdere ladingen af.
Met deze prestatie doorbrak Isar Aerospace niet alleen een technologische barrière, maar zette het ook een strategische stap voor Europa. Tot nu toe vonden orbitale lanceringen vanuit Europa vooral plaats vanaf de ruimtehaven in Kourou, Frans-Guyana. De lancering markeert een keerpunt: Europa heeft nu een eigen, soevereine toegang tot de ruimte, los van afhankelijkheden van andere continenten. Het bedrijf ontving hiervoor financiële steun van ESA, wat het strategische belang van deze ontwikkeling onderstreept.
Toenemende drukte en nieuwe mogelijkheden
De gebeurtenissen van deze week zijn een duidelijke indicatie van de toenemende drukte en diversiteit in de ruimtevaart. Waar het ISS al jaren een symbool is van internationale samenwerking, laten de plannen van China en de vooruitgang van Artemis zien dat de exploratie van de maan en Mars een nieuwe impuls krijgt. Tegelijkertijd opent de succesvolle lancering van Isar Aerospace een nieuw hoofdstuk voor Europa, dat hiermee zijn positie op de commerciële lanceermarkt versterkt. De tijd waarin ruimtevaart het exclusieve domein was van een paar grootmachten, lijkt voorgoed voorbij…
Wil je meer achtergronden over dit nieuws volgen? Bekijk dan ook onze recente artikelen:
– Ruimtewandelingen, China’s Marsplannen én een historische raketlancering: dit gebeurde er in de ruimtevaart
– Zhuque-3 landt succesvol op aarde, terwijl Chang’e 7 klaarstaat voor de Maan
– Amerikaans maanprogramma boekt gestaag vooruitgang met nieuwe tests en hardware
– Lanceerdrukte in Azië: China doet spectaculaire vangst, India lanceert eerste commerciële raket en Japan test RV-X
– Een nieuw hoofdstuk op het ISS: Expeditie 75 neemt het roer over van Expeditie 74
– 15 jaar na de laatste shuttlevlucht: NASA’s duurste vergissing bleek ook zijn grootste succes
– Van Texas tot Jiuquan: drie raketten, drie continenten, één ruimtevaartrace
– NASA viert feest: 250 jaar Amerika vanaf 250 mijl hoogte
– Van Canadarm2-reparatie tot WK-optimisme: alle ruimtenieuws van deze week op een rij
…of volg onze themapagina’s Chinese ruimtevaart, Tiangong, ISS, Artemis, Astronauten of De Nieuwe Ruimtewedloop om helemaal bij te zijn in deze interessante tijden!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
