Rioolafgraving zorgt voor enorme verrassing in Nieuw-Zeeland: schat aan fossielen ontdekt, waaronder 10 nieuwe soorten

Soms vinden de mooiste ontdekkingen per toeval plaats. Zo waren mensen in Auckland bezig om een riool uit te graven toen ze plots op een 3 miljoen jaar oude schelpenbedding stuitten. Inmiddels zijn er 266 fossiele soorten beschreven, waarvan er minstens tien tot nu toe onbekend waren.

In 2020 wilde waterbedrijf Watercare in het Nieuw-Zeelandse Auckland twee enorme verticale schachten uitgraven voor een flinke upgrade van een grote pijplijn die rioolwater vanuit het centrum van de stad vervoert. Maar het bleek dat ze dwars door een prehistorische schelpenbodem heen groeven. De Nieuw-Zeelandse paleontoloog Bruce Hayward vergelijkt het met ‘het vinden van goud vlak voor je voeten’.

Monnikenwerk
En niet zomaar een beetje goud: het is de grootste en meest diverse vindplaats van fossielen in heel Nieuw-Zeeland. Toen de bouwlui van Watercare daarvan op de hoogte waren gebracht, wilden ze graag helpen. Ze brachten een enorme berg van het schelpachtige zand naar een nabijgelegen veld, zodat de paleontologen het vele maanden lang konden doorzoeken. Al het zand werd nauwkeurig gezeefd in hun zoektocht naar oude bodemschatten. Het resultaat mag er zijn. Naar schatting zijn er meer dan 300.000 fossielen onderzocht en enkele duizenden zijn naar een museum gebracht.

Hogere temperaturen
Het is een vondst die je maar één keer in je leven doet, aldus Hayward. “De gedetailleerde identificatie van de fossielen wijst uit dat ze daar 3 tot 3,7 miljoen jaar geleden zijn beland door een getijdekanaal in een vroege versie van de huidige Manukau-haven”, legt hij verder uit.

“In die tijd was het zeeniveau iets hoger dan nu, aangezien de wereld ook enkele graden warmer was dan tegenwoordig. De fossielen bevatten dan ook een aantal subtropische soorten, waarvan de verwanten nu in warmere wateren leven rond de Norfolk-eilanden bijvoorbeeld”, vertelt de paleontoloog, die aangeeft dat er ook nieuwe fauna is ontdekt. “Minstens tien tot nu toe onbekende soorten zijn aanwezig en gaan we beschrijven in toekomstig werk.”

Alles komt bij elkaar
In hun paper, die deze week verscheen, beschrijven de vijf auteurs 266 verschillende fossiele soorten. Daarmee is het de rijkste en meest diverse fauna die ooit in Nieuw-Zeeland is gevonden. “Wat zo verrassend is, is dat de vindplek fossielen bevat van soorten die eigenlijk in heel verschillende omstandigheden leefden, maar ze zijn door golven en sterke getijdenstromingen bij elkaar gekomen in het oude zeekanaal.”

Fossiele grote witte haaientand. Foto: Bruce Hayward

Wat voor soorten er dan wel niet allemaal gevonden zijn? “Er zaten tien exemplaren van de iconische Nieuw-Zeelandse Placostylus bij, een slak die op het aangrenzende land moet hebben geleefd en in de zee is gespoeld door een storm. De gevonden slakken zijn verreweg de oudste in de wereld, zo ver bekend. De meeste fossielen leefden op de zeebodem, sommigen in riviermondingen met brak water, anderen zaten gehecht aan de harde rotsachtige kustlijn en nog meer zijn vanaf de westkust gekomen”, legt de wetenschapper uit.

Haaientanden
Maar behalve de beroemde slakken zijn er nog veel meer resten van diersoorten aangetroffen. “Er zijn zeldzame vondsten van geïsoleerde baleinwalviswervels, een gebroken potvistand, de ruggengraat van een uitgestorven zaaghaai, tandplaten van adelaarsroggen en een aantal grote witte haaientanden”, somt de paleontoloog op. Er is dus al veel moois gevonden en daar gaat ongetwijfeld nog een heleboel interessants uit komen.

De placostylus
De placostylus of in het Engels flax snail is een grote landslak die alleen in Nieuw-Zeeland en omstreken voorkomt. De slakkenhuisjes kunnen wel 11 centimeter groot worden. Veel van de soorten zijn nu uitgestorven. De eerste flax snails leefden 200 tot 300 miljoen jaar geleden al. De dieren kunnen tot wel 20 jaar oud worden. Ze paren alleen in bepaalde weersomstandigheden, bijvoorbeeld als het regent. En dan nemen ze er ook de tijd voor. Naar verluidt zijn ze zo maar een uur of tien bezig. Hun slakkenhuizen zijn bijzonder mooi gevormd. Reden waarom er vroeger hoge prijzen voor werden betaald én de dieren op den duur sterk afnamen in aantal waardoor ze nu een bedreigde diersoort zijn.

Bronmateriaal

"A diverse Late Pliocene fossil fauna and its paleoenvironment at Māngere, Auckland, New Zealand" - New Zealand Journal of Geology and Geophysics
Afbeelding bovenaan dit artikel: Bruce Hayward

Fout gevonden?

Voor jou geselecteerd