Volgens China brengt het bedrijf van Elon Musk astronauten in gevaar.

Space X-baas Elon Musk heeft een groot doel voor ogen: supersnel internet over de hele wereld aanbieden. Hiervoor worden er al enkele jaren zogenaamde Starlink-satellieten gelanceerd. Ondertussen staat de teller op 2000 stuks die zich in een permanente baan rond de aarde bevinden. Tot groot ongenoegen van China. Want tot tweemaal toe heeft een Starlink-satelliet van SpaceX het in aanbouw zijnde Chinese ruimtestation bedreigd.

Bijna-botsingen
In een brief aan de Verenigde Naties klagen de Chinezen over het vergrijp. Zowel in juli als in oktober zou een Starlink-satelliet op ramkoers met het Chinese ruimtestation hebben gelegen. Om veiligheidsredenen nam China vervolgens het initiatief voor de uitvoering van een uitwijkmanoeuvre, om zo een mogelijke botsing tussen het bemande ruimtestation en de satelliet te voorkomen.

Gevaar
China is boos. Want volgens hen vormden de satellieten van Elon Musk een groot gevaar voor de astronauten die zich aan boord van het ruimtestation bevonden.

Chinees ruimtestation
China is druk bezig met de bouw van een eigen ruimtestation; een modulaire. Dat betekent dat het uit verschillende modules bestaat die één voor één gelanceerd worden. De verschillende modules koppelen zich in een baan om de aarde aan elkaar en moeten zo uiteindelijk een ruimtestation vormen dat zo’n 20 meter lang is. De eerste stap werd eind april gezet met de lancering van Tianhe: de eerste module. Ondertussen krijgt het ruimtestation steeds meer vorm. Afgelopen juni werden zelfs al de eerste Chinese astronauten naar het station gestuurd. Inmiddels zijn er geregeld Chinese astronauten naar het ruimtestation afgereisd om de voltooiing ervan mede mogelijk te maken.

Een woordvoerder van het Chinese ministerie voor Buitenlandse Zaken brengt de gebeurtenissen tijdens een persconferentie ter sprake en roept de Verenigde Staten tot de orde. Want volgens hen houden de Amerikanen er een dubbele standaard op na. “De VS zijn een groot voorstander van ‘verantwoordelijk gedrag in de ruimte’,” zegt de woordvoerder. “Tegelijkertijd negeren ze hun verplichtingen afgesproken onder het Ruimteverdrag van 1967. Ze vormden een ernstige bedreiging voor de veiligheid van astronauten. Het moet voorkomen worden dat dergelijke incidenten zich herhalen.”

Landen
Dat de Chinese woordvoerder de Verenigde Staten aanspreekt – en niet alleen het bedrijf van Elon Musk – is goed te verklaren. In het genoemde Ruimteverdrag is namelijk opgenomen dat privé-activiteiten in de ruimte zijn toegestaan, maar wel altijd onder de verantwoordelijkheid vallen van de staat waarin de initiatiefnemer van de privé-activiteit gevestigd is. Lanceerstaten zijn dus de verantwoordelijke partij in geval van schade in de lucht, op aarde of in de ruimte. En dus richt China zich tot de Verenigde Staten.

Ander relletje
Overigens is het niet voor het eerst dat landen in de ruimte ruziemaken. Recent nog speelde er een relletje tussen de Verenigde Staten en Rusland, waarbij de Amerikanen de Russen wezen op een onverantwoordelijke actie. De Russen testten namelijk een anti-satellietwapen, waarbij een raket speciaal ontworpen is om satellieten in een baan om de aarde uit te schakelen. Om het wapen te testen, vuurden de Russen de raket op één van hun eigen satellieten af. Hierdoor ontstonden er niet alleen meer dan 1500 traceerbare (en dus relatief grote) brokstukken, maar ook honderdduizenden stukjes puin die veel kleiner en niet traceerbaar zijn, maar toch grote schade kunnen aanrichten. “Het puin dat tijdens deze gevaarlijke en onverantwoordelijke test is gecreëerd vormt nu nog decennialang een bedreiging voor satellieten en andere ruimteobjecten die van vitaal belang zijn voor de veiligheid, economische en wetenschappelijke belangen van alle natiën,” zo stelde de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken. “Daarnaast vormt het een significant risico voor astronauten en kosmonauten aan boord van het internationale ruimtestation.”

Nu worden de Amerikanen zelf op een onverantwoordelijke actie gewezen. Overigens is het niet voor het eerst dat een Starlink-satelliet op een ander object afstevent. In 2019 lag er al een Starlink-satelliet op ramkoers met een weersatelliet van de ESA, die vervolgens een koerscorrectie uitvoerde om de Starlink te ontwijken. Bovendien zijn ook veel astronomen niet blij met de Musk’s internetsatellieten; ze maken zich zorgen over de vervuiling die dit soort satellietconstellaties veroorzaken. De grote uitdaging is dan ook om een balans te vinden en iedereen tevreden te houden. Zowel de bedrijven die in een lage baan om de aarde opereren, astronomen die vanaf de aarde met machtige telescopen het heelal observeren én de astronauten in de ruimte. Want hun veiligheid moet natuurlijk te allen tijde gegarandeerd kunnen worden.