Ligt je partner ’s nachts wakker van jouw gehoest? Of heb je juist plafonddienst door het gekuch naast je? Nieuw internationaal onderzoek laat zien dat de boosdoener weleens de luchtkwaliteit in je omgeving kan zijn, zelfs als die volgens de officiële normen prima in orde is.
Onderzoekers van onder meer de University of Cambridge analyseerden hoestgeluiden uit 32 steden in 12 landen, verzameld over een periode van 500 dagen. Daaruit komt een sterk verband naar voren tussen de dagelijkse luchtvervuiling en het aantal keer dat mensen ’s nachts hoesten, zelfs in plaatsen waar de vervuiling onder de door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanbevolen grenswaarde bleef.
Slaapgeluiden
De hoestgeluiden zijn opgenomen met de microfoon van de mobiele telefoon via een speciale slaap-app (Sleep Cycle), die op de achtergrond actief is. Elk toestel telde de hoestbuien apart bij elkaar op, waarna alle gegevens per stad zijn samengevoegd tot een dataset van ongekende omvang. Het team hield daarbij rekening met externe factoren die ook tot meer hoesten kunnen leiden, zoals het weer of een griepgolf.
Uit de anonieme data blijkt dat elke stijging van 10 microgram fijnstof per kubieke meter gelinkt is aan 2,4 procent meer hoestbuien. Opvallend is dat in Los Angeles, een van de onderzochte steden, het aantal hoestbuien precies tijdens de bosbranden van januari 2025 omhoog schoot. Dat natuurlijke experiment maakt het korte-termijnverband tussen vervuiling overdag en hoesten ’s nachts extra duidelijk.
PM2,5
Luchtvervuiling is een van de grootste risico’s voor de volksgezondheid wereldwijd en veroorzaakt naar schatting zeven miljoen vroegtijdige sterfgevallen per jaar. Vooral de kleinste deeltjes, kleiner dan 2,5 micrometer (PM2,5), zijn gevaarlijk: ze dringen diep in de longen en zelfs in de bloedbaan door en verhogen het risico op ontstekingen door het hele lichaam, hartziekten en longaandoeningen als astma en COPD.
“Iedereen hoest weleens. Maar of het nou incidenteel is of chronisch, het wijst op irritatie of ontsteking in de longen”, legt hoofdonderzoeker Tong Xia van Tsinghua University uit. “Een hoestje kan het eerste teken zijn van iets dat nu nog onschuldig lijkt, maar op termijn chronisch wordt.”
Privacy
Sleep Cycle is een app die met geluiden zoals ademhaling, gesnurk en gehoest de slaapkwaliteit bijhoudt. Die geluiden worden lokaal opgenomen en met een AI-algoritme uitgeplozen. Het bedrijf heeft inmiddels al meer dan vier miljard slaapsessies geanalyseerd, wat de app tot een waardevolle aanvulling maakt op traditioneel gezondheidsonderzoek.
“Elke nacht verandert onze technologie miljoenen smartphones in nauwkeurige geluidsmeters”, vertelt Mikael Kågebäck van Sleep Cycle. “Hoestbuien worden direct op het toestel van de gebruiker gedetecteerd en geteld. Het is niet nodig om de audio-data te verzenden. Door die combinatie van schaal en privacy kunnen onderzoekers de gezondheidseffecten van luchtvervuiling veilig volgen, stad voor stad en nacht voor nacht, op een schaal die geen slaaplab ooit zou kunnen evenaren.” De dataset bevat geen persoonlijke gegevens, maar wel een schat aan informatie over hoestgeluiden van tienduizenden gebruikers, verzameld over 18 maanden.
Geen veilige ondergrens
Het team koos de 32 steden waar de app het meest werd gebruikt, verspreid over 12 landen: Australië, Brazilië, Chili, China, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, Zuid-Afrika, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Ze koppelden de hoestdata aan PM2,5-concentraties per stad, weersgegevens en griepcijfers. Zelfs na rekening te houden met het jaarlijkse griepseizoen, waarin mensen sowieso meer hoesten, bleef het verband tussen vervuiling overdag en hoesten ’s nachts sterk overeind. “Ik was verrast dat het signaal zo duidelijk zichtbaar bleef”, zegt Tong. “Ik verwachtte dat het verband in de data in rook op zou gaan door de verstorende factor van het griepseizoen, maar dat gebeurde niet.”
Het verband tussen vervuiling en hoesten blijft zichtbaar, zelfs op momenten dat de luchtvervuiling onder de door de WHO aanbevolen veilige grenswaarde zit. “Het lijkt er sterk op dat er helemaal geen veilige drempel bestaat voor blootstelling aan luchtvervuiling, al is ons onderzoek puur observationeel”, besluit Mascolo. Zij adviseert: “Denk erover na hoe je je eigen blootstelling kunt beperken, bijvoorbeeld met mondkapjes of luchtfilters.”
Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
