En tot die tijd is boosteren het toverwoord.

Even hield iedereen de adem in toen bleek dat er een nieuwe, vrij zorgelijke coronavariant was opgedoken. Deze mutant bleek namelijk op 32 plekken te verschillen van het oorspronkelijke coronavirus. En dus rees de vraag of onze huidige vaccins wel tegen deze variant opgewassen zouden zijn. Ondertussen neemt farmaceut Pfizer het zekere voor het onzekere. Want zij willen in maart een vaccin tegen Omikron klaar hebben.

Omikron-vaccin
Het bedrijf heeft bekend gemaakt te werken aan een variant-specifiek vaccin tegen Omikron, voor het geval enkele aanpassingen nodig zijn om de effectiviteit en de duur van de bescherming te verbeteren. De eerste batches van dit Omikron-vaccin zullen naar verwachting binnen 100 dagen gereed zijn, in afwachting van goedkeuring door de daarvoor bevoegde instanties. Pfizer en BioNTech hebben ook andere variantspecifieke vaccins getest, met veelbelovende resultaten. Op basis van deze ervaring hebben de bedrijven er dan ook alle vertrouwen in dat ze, indien nodig, in maart 2022 een op Omikron gebaseerd vaccin kunnen leveren.

Boosteren
Of zo’n Omikron-vaccin echt nodig is, moet de komende maanden duidelijk worden. Tot die tijd is boosteren heel belangrijk. Want uit voorlopige data blijkt dat drie prikken een betere bescherming biedt tegen de nieuwe coronavariant dan twee. Wanneer iemand een derde dosis krijgt, nemen de neutraliserende antilichamen zelfs met een factor 25 toe. Dit betekent dat zij 25 keer zoveel antistoffen in hun lichaam hebben als na twee prikken.

Ons lichaam heeft twee manieren om infecties te bevechten: 1) door antilichamen en 2) door T-cellen. Hoe langer het echter geleden is dat je gevaccineerd bent, hoe meer de werking van de antilichamen afneemt. Uit de nieuwe gegevens blijkt echter dat de T-cellen wel goed hun werk blijven doen, ook tegen de Omikron-variant. Een boosterprik is dan ook bedoeld als oppepper om de bescherming van antilichamen op peil te houden.

Volgens de onderzoekers komt het er eigenlijk op neer dat je mogelijk na drie prikken net zo goed beschermd bent tegen Omikron, als met twee prikken tegen de varianten die vóór Omikron opdoken.

Twee prikken
Dat betekent overigens niet dat je er met twee prikken gelijk bekaaid vanaf komt. Volgens de onderzoekers ben je ook dan namelijk nog steeds beschermd, mede dankzij de T-cellen. “Twee prikken kunnen nog steeds bescherming bieden tegen een ernstig ziekteverloop veroorzaakt door Omikron,” legt bestuursvoorzitter van Pfizer Albert Bourla uit. “Maar uit onze voorlopige gegevens blijkt wel dat die bescherming wordt verbeterd met een derde dosis van ons vaccin.”

Verspreiding
Dit betekent dat twee prikken voldoende kunnen zijn om een ernstig ziekteverloop te voorkomen, maar dat dit mogelijk niet genoeg is om ook de verspreiding van het virus tegen te gaan. “Zoveel mogelijk mensen vaccineren met twee dosissen én een booster blijft de beste manier om de verspreiding van COVID-19 te voorkomen,” zegt Bourla.

Boodschap
Volgens Eleanor Riley, hoogleraar immunologie en infectieziekten aan de Universiteit van Edinburgh, zijn de bevindingen geruststellend. “Het suggereert dat een booster een hoge mate van bescherming kan bieden tegen infectie en ernstige ziekte,” zeg ze. “De boodschap is echter duidelijk. Als we de overdracht van virussen willen beheersen en verdere maatregelen en beperkingen willen vermijden, moet iedereen die dat nog niet gedaan heeft zich laten vaccineren en een boosterprik krijgen.”

Het betekent dat verdere vaccinatie- en boostercampagnes over de hele wereld kunnen helpen om mensen overal beter te beschermen en het winterseizoen door te komen. “Ondertussen blijven we werken aan een aangepast vaccin,” zegt Ugur Sahin, medeoprichter van BioNTech. “Dit zal naar onze mening bijdragen aan een verbeterde bescherming tegen Omikron en tegelijkertijd een langdurige bescherming bieden in vergelijking met het huidige vaccin.”