Het embryo onthult de verrassende wijze waarop piepkleine dinosaurussen in hun ei opgevouwen zaten.

In de afgelopen eeuw zijn behoorlijk wat gefossiliseerde dinosauruseieren teruggevonden. Maar slechts zelden herbergden die eieren tevens een goed bewaard gebleven dinosaurusembryo. Geen wonder dat wetenschappers bijzonder in hun nopjes zijn met een dinosaurusei dat enkele jaren geleden in het zuiden van China is teruggevonden en nu uitgebreid is geanalyseerd. Het ei blijkt namelijk een bijna perfect bewaard gebleven dinosaurusembryo te herbergen.

Baby Yingliang
Het ei – dat zo’n 72 tot 66 miljoen jaar oud is – werd al in 2000 in de Chinese provincie Jiangxi teruggevonden. Even dreigde het in de vergetelheid te raken, tot museummedewerkers het ei tijdens het samenstellen van een nieuwe museumcollectie weer tegenkwamen. Het ei trok de aandacht, omdat het reeds dwars doormidden was gebroken en de museummedewerkers enkele botjes in het ei dachten te ontwaren. Nader onderzoek en preparatie van het fossiel onthulde vervolgens dat het een goed bewaard gebleven dinosaurusembryo herbergde, dat onderzoekers inmiddels ‘Baby Yingliang’ hebben gedoopt.

Oviraptorosaurus
Afgaand op de diepe, tandenloze schedel van het embryo denken onderzoekers dat het ei een jonge Oviraptorosaurus herbergt. Dit waren gevederde, tweebenige dino’s die nauwverwant zijn aan moderne vogels en miljoenen jaren geleden in Azië en Noord-Amerika leefden.

De vondst zorgt voor enige opwinding, omdat het embryo bijna perfect bewaard is gebleven en dus meer inzicht kan geven in hoe kleine dinosaurussen in hun ei zaten opgevouwen. “We zijn heel opgewonden over de ontdekking van ‘Baby Yingliang’ – het embryo is uitstekend bewaard gebleven en kan ons helpen om een groot aantal vragen over de groei en voortplanting van dinosaurussen te beantwoorden,” aldus onderzoeker Fion Waisum Ma.

Hier zie je het gefossiliseerde dinosaurusembryo in het ei. Afbeelding: Xing et al. / iScience.

In de vogel-houding
Zo zit het embryo – en dat is heel verrassend – ongeveer op dezelfde wijze in het ei gevouwen als moderne vogels. “We waren verrast toen we dit mooi bewaard gebleven embryo, liggend in een vogel-achtige houding, in een dinosaurusei aantroffen,” erkent Waisum Ma. “Deze houding hebben we nog niet eerder gezien bij niet-vliegende dinosaurussen.”

Een reconstructie van de dinosaurus in het ei. Het ei is 17 centimeter lang. Het embryo is naar schatting 27 centimeter lang. Afbeelding: Lida Xing.

De dinosaurus ligt als het ware dubbelgeklapt in het ei, waarbij de kop net onder de buik uitkomt. De pootjes liggen aan weerszijden van het lijf. Het is grofweg vergelijkbaar met de houding die vogels kort voor ze uit het ei kruipen, aannemen. Dat ook dinosaurussen met die houding bekend waren, suggereert voorzichtig dat deze al onder niet-vliegende dinosaurussen geëvolueerd is. “Het is interessant om te zien dat dit dinosaurusembryo en een kipembryo op vergelijkbare wijze in hun ei liggen,” vindt Waisum Ma. “Dit dinosaurusembryo in het ei is één van de mooiste fossielen die ik ooit heb gezien,” aldus onderzoeker Steve Brusatte. “Dit kleine prenatale dinosaurusje ziet er net zo uit als een babyvogel die opgekruld in zijn ei zit en dat is nog meer bewijs dat veel kenmerken die we vandaag de dag bij vogels zien, geëvolueerd zijn onder hun dinosaurus-voorouders.”

De wetenschappers zijn voornemens om nog meer gefossiliseerde dinosaurusembryo’s onder de loep te nemen en zo met meer zekerheid vast te stellen dat de houding van vogelembryo’s zijn oorsprong vindt onder dinosaurussen. Daarnaast mag ook Baby Yingliang zich in de toekomst in de aandacht van wetenschappers verheugen; wetenschappers willen dit zeldzame embryo graag nader verkennen. Daarbij zal gebruik worden gemaakt van verschillende beeldtechnieken om bijvoorbeeld de nog niet blootgelegde botjes in de schedel nader te onderzoeken.