Volgens nieuw onderzoek in de westelijke Atlantische Oceaan zullen de meeste koraalriffen binnenkort stoppen met groeien en waarschijnlijk gaan afbrokkelen. En dat zal bij bijna alle riffen gebeuren als de opwarming van de aarde 2 graden Celsius bereikt, zo publiceerden de onderzoekers in tijdschrift Nature.
Een internationaal team van onderzoekers heeft 400 riffen in Florida, Mexico en Bonaire onderzocht. Hieruit blijkt dat meer dan 70 procent van de koraalriffen tegen 2040 zal stoppen met groeien. Als de aarde vóór 2100 met 2 graden of meer opwarmt, verdwijnt meer dan 99 procent van alle koraalriffen. Om dat in perspectief te zetten: de opwarming van de aarde was per november 2024 ongeveer 1,3 graden Celsius ten opzichte van de tijd vóór de industrialisatie, zo meldt het KNMI.
Koraalriffen bestaan uit kolonies van koraaldieren die calciumcarbonaat, oftewel kalksteen, afscheiden. Dit kalksteen stapelt zich op waardoor de bekende riffen ontstaan. Die zijn veel belangrijker dan je misschien denkt. Ze beslaan slechts een honderdste procent van de oceaanbodem maar zijn nuttig voor een kwart van al het leven in zee. Ook de lokale bevolking langs de kust profiteert van de koraalriffen, doordat ze voedsel leveren, de kans op overstromingen verkleinen, beschermen tegen erosie en toeristen trekken.
Bedreigingen
Een groot deel van het koraal in alle zeeën over de hele wereld wordt ernstig bedreigd. Verbleking van het koraal is een bekend probleem. Het koraal verliest kleur door hogere temperaturen en verzuring van de oceanen, maar ook door vervuiling. De algen die zorgen voor zowel de kleuren als voedsel voor het koraal verdwijnen en zo verzwakt het koraal, wordt het vatbaarder voor ziekten en sterft het af.
Methode
Om te begrijpen hoe veranderingen in de omgeving de groei van koraalriffen beïnvloeden, onderzocht het team fossiele riffen uit het Pleistoceen en Holoceen, uit de tropische westelijke Atlantische regio. Het Pleistoceen liep van ongeveer 2,6 miljoen jaar geleden tot 11.700 jaar geleden, het Holoceen loopt van 11.700 jaar geleden tot en met het heden. Zo begrijpen de onderzoekers beter hoe de groei van het rif afhangt van de soorten koraal die er leven.
Daarna vergeleken ze deze gegevens met informatie van meer dan 400 moderne riffen in de regio. Zo konden ze berekenen hoe snel het rif nu groeit én onderzoeken hoe die groei verandert door klimaatverandering. En om te zien of riffen de stijgende zeespiegel nog kunnen bijhouden.
“Ons onderzoek toont aan dat onder de huidige uitstootscenario’s de meeste koraalriffen in de Atlantische Oceaan niet alleen zullen stoppen met groeien, maar dat veel ervan zelfs tegen het midden van de eeuw zullen eroderen”, zegt onderzoeker Chris Perry. “Tegelijkertijd zal de zeespiegelstijging toenemen, en onze analyse suggereert dat de groei van riffen daarbij achter zal blijven.”
Perry vertelt dat doordat de riffen en de zeespiegel in tegengestelde richting bewegen, de waterdiepte boven de riffen zal toenemen. Daardoor neemt het risico op overstromingen toe bij kwetsbare riffen en veranderen de kustecosystemen ingrijpend. “Er wordt voorspeld dat de waterdiepte tegen het einde van deze eeuw met ongeveer 0,7 meter zal toenemen als de wereldwijde temperatuurstijging meer dan 2°C bedraagt.”
Verschillende factoren, zoals ziekte-uitbraken en ‘verbleking’ door hoge temperaturen, hebben veel riffen veranderd. Daardoor zijn belangrijke koraalsoorten die het rif opbouwen sterk afgenomen. “We zijn getuige van een alarmerende afname van zowel de overvloed als de diversiteit van koralen in de Atlantische koraalriffen”, zegt onderzoeker Lorenzo Alvarez-Filip. Een andere onderzoeker, Didier de Bakker, voegt toe: “de veranderingen die wij voorspellen, zullen grote gevolgen hebben voor de kustlijnen, waar riffen momenteel helpen de blootstelling aan golven te beperken.’’
Toekomstperspectief
Een manier om het rif weer te laten groeien en verder verlies te voorkomen, is door koraal te herstellen. “We gaan een periode in waarin de twee factoren die de waterdiepte boven koraalriffen bepalen, de verticale groeisnelheid van het rif en de snelheid van de zeespiegelstijging, steeds meer uiteen beginnen te lopen’’, zo concludeert Perry. “Het beperken van de opwarming van het klimaat is van cruciaal belang als we dit willen verzachten en de ergste gevolgen voor kustlijnen en kustecosystemen willen voorkomen.”
