Maandagen en Nieuwjaarsdag markeren voor veel mensen een nieuw begin. Maar voor mensen die het leven niet meer zien zitten, kunnen deze dagen juist het einde inluiden.
Helaas zijn er veel mensen die met zelfmoordgedachten rondlopen en uiteindelijk ook besluiten om hun leven te beëindigen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie kwamen er in 2019 meer dan 700.000 suïcides voor, wat ongeveer 1,3 procent van alle sterfgevallen vertegenwoordigt. Dit aantal was hoger dan het aantal sterfgevallen door malaria, hiv/aids en borstkanker. Wetenschappers zouden dan ook graag beter begrijpen wat mensen tot deze ultieme daad drijft. En nu hebben onderzoekers in een nieuwe studie de dagen geïdentificeerd waarop het risico op zelfmoord het hoogst is.
Studie
Eerdere studies hebben laten zien dat het risico op zelfmoord verschilt per dag van de week. De resultaten over de invloed van belangrijke feestdagen zijn echter vaak tegenstrijdig. Bovendien zijn deze bevindingen meestal beperkt tot bepaalde gebieden. Om dit aan te pakken, hebben de onderzoekers de database van het Multi-city Multi-country Collaborative Research Network gebruikt. Ze analyseerden suïcidedata van 740 locaties in 26 landen en gebieden van 1971 tot 2019. In totaal zijn er iets meer dan 1,7 miljoen suïcides in de analyse meegenomen.
Landen
Gedurende de studieperiode waren de suïcidecijfers het hoogst in Zuid-Korea, Japan, Zuid-Afrika en Estland. Daarentegen vonden de minste zelfmoorden plaats in de Filippijnen, Brazilië, Mexico en Paraguay. In alle landen waren de cijfers hoger voor mannen in vergelijking met vrouwen. Daarnaast was het risico ook groter voor mensen tussen de 0 en 64 jaar in vergelijking met die van 65 jaar en ouder.
Maandag en Nieuwjaarsdag
Het onderzoek wijst ook uit op welke specifieke dagen de kans op zelfmoord het grootst is. Zo ontdekten de onderzoekers dat het risico in alle landen het hoogst is op maandag. Ongeveer 15 tot 18 procent van alle suïcides gebeurt op deze dag. Ook op Nieuwjaarsdag nam het risico op zelfmoord in alle landen toe, vooral bij mannen.
Kerst
Opvallend genoeg blijkt het suïciderisico in het weekend en tijdens Kerstmis per land en regio te variëren. In veel landen in Noord-Amerika, Azië en Europa is het risico op zelfmoord bijvoorbeeld het laagst op zaterdagen of zondagen. In Zuid- en Midden-Amerika, Finland en Zuid-Afrika neemt het risico daarentegen in het weekend juist toe. Daarnaast blijkt dat in Midden- en Zuid-Amerika en Zuid-Afrika de kans op zelfmoord met Kerst licht toeneemt, terwijl het in Noord-Amerika en Europa juist daalt.
Nationale feestdagen
Op andere nationale feestdagen is het suïciderisico in veel landen iets lager. “In Midden- en Zuid-Amerika neemt het risico echter meestal één of twee dagen na deze feestdagen weer toe”, aldus de onderzoekers.
Verklaringen
De studie geeft belangrijke informatie over de verschillen in suïciderisico op bepaalde dagen van de week en tijdens feestdagen. Een prangende vraag is echter waarom maandag en Nieuwjaarsdag, twee dagen die voor veel mensen een nieuw begin vertegenwoordigen, voor anderen juist het einde kunnen inluiden. De onderzoekers vermoeden dat de stress van de drukte op het werk aan het begin van de week een rol speelt. Daarnaast kan ook de hogere alcoholconsumptie rond Nieuwjaarsdag en in het weekend invloed hebben. “Verder onderzoek is nodig om deze factoren beter te begrijpen”, zo schrijven de auteurs.
De onderzoekers stellen dat hun resultaten kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van plannen voor suïcidepreventie en bewustwordingscampagnes. De conclusies kunnen bijvoorbeeld erg waardevol zijn voor hulpverlening, zodat ze op bepaalde dagen extra alert kunnen zijn om te voorkomen dat negatieve gedachten werkelijkheid worden. “De bevindingen bieden nieuwe wetenschappelijke inzichten op wereldniveau”, zeggen de onderzoekers. “En dit kan helpen bij het ontwikkelen van specifieke programma’s om zelfmoord te voorkomen, vooral tijdens feestdagen en op bepaalde dagen van de week.”
Heeft u behoefte aan een gesprek naar aanleiding van dit artikel? Dan kunt u contact opnemen met Stichting 113 Zelfmoordpreventie via 0800 0113 of MIND Korrelatie via 0900 1450.
