Nieuw onderzoek uit Kenia laat zien dat olifanten kunnen leren om drones te negeren.
Normaal gesproken worden drones in Kenia onder andere gebruikt om olifanten weg te jagen, bijvoorbeeld van akkers. Een nieuw onderzoek komt nu met een nieuwe toepassing: als onderzoeksteams drones heel voorzichtig en hoog laten vliegen blijken olifanten er nauwelijks op te reageren. Volgens het team mogelijk groot nieuws: het zou kunnen betekenen dat drones ingezet kunnen worden tijdens toekomstig gedragsonderzoek. Het onderzoek is gepubliceerd in Scientific Reports.
Dronevluchten
Voor het onderzoek heeft het team in totaal 35 dronevluchten uitgevoerd. Hierbij hebben ze 14 verschillende olifantenfamilies bekeken die leven in de Samburu en Buffalo Springs reservaten in het noorden van Kenia. De drones vlogen op een hoogte van 120 meter of meer, benaderden de dieren met de wind mee en vlogen zonder plotselinge bewegingen. Dat alles om de verstoring zo klein mogelijk te houden.
Bij ongeveer de helft van de eerste vluchten zagen de onderzoekers lichte tekenen van onrust. Sommige olifanten tilden hun slurf op, keken omhoog of hielden even op met grazen. Die reacties bleken gelukkig van korte duur. Binnen ongeveer zes minuten waren de dieren weer net zo rustig als dat ze vóór de dronevlucht waren. Bij latere vluchten kwamen die reacties veel minder vaak terug: de kans op verstoring daalde met zo’n 70 procent. In bijna de helft van alle vluchten was er helemaal geen zichtbaar effect.
Een nieuw perspectief
De dieren bleken dus verrassend snel te kunnen wennen aan een drone. Onderzoeksleider Angus Carey-Douglas van Save the Elephants zegt daarover: “De manier waarop je met een drone vliegt blijkt heel belangrijk te zijn. We zagen dat niet alle olifanten zich lieten verstoren. De dieren die wel reageerden werden tijdens dezelfde vlucht vaak al rustiger, een effect dat ook tijdens latere vluchten terugkwam. Onze resultaten laten bovendien zien dat dit wennen mogelijk maanden tot jaren kan aanhouden.”
Dat is goed nieuws voor onderzoekers en natuurbeschermers. Al sinds de jaren zestig worden wilde olifanten vooral vanaf de grond bestudeerd, vanuit auto’s of vanaf platforms. Drones geven nu een heel nieuw uitzicht op een kudde. Vanuit de lucht is vaak veel beter te zien hoe individuele olifanten anderen behandelen, hoe ze zich door het landschap bewegen en hoe ze reageren op veranderingen in hun omgeving.
Meer onderzoeken mogelijk
De drones in het onderzoek waren bovendien uitgerust met camera’s en verschillende sensoren. Hierdoor leveren ze grote hoeveelheden beelden en meetgegevens op. Die data kunnen met slimme software en kunstmatige intelligentie worden geanalyseerd. De onderzoekers staan bijvoorbeeld op het punt een hulpmiddel te presenteren dat automatisch de leeftijd en het geslacht van elk zichtbaar dier in een groep bepaalt. Ook is het slechte zicht tijdens de nacht geen belemmering meer: met warmtecamera’s kunnen ze ook dan prima de dieren zien, bijvoorbeeld om slaappatronen te bestuderen.
Volgens Frank Pope, directeur van Save the Elephants, is dit precies wat toekomstige onderzoekers nodig hebben: “ondanks het feit dat de natuur het zwaar heeft blijven we niet stilzitten. Nieuwe technologieën vergroten ons vermogen om de wilde natuur waar te nemen, te analyseren en te begrijpen op een manier die vroeger ondenkbaar was.”
De onderzoekers benadrukken dat drones wel zorgvuldig gebruikt moeten worden. In Kenia zijn toeristische en recreatieve dronevluchten in nationale parken en reservaten verboden om dieren te beschermen tegen onnodige stress. De drones in dit onderzoek vlogen alleen onder speciale vergunningen van de luchtvaartautoriteit en andere aanwezige natuurbeschermingsinstanties. Met duidelijke regels en zorgvuldige protocollen kunnen drones zo veranderen van een zoemende bedreiging naar een ‘eye in the sky’ die wetenschappers uiteindelijk helpt om olifanten beter te beschermen.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Aziatische olifanten hebben het door als je op ze let en ‘Geef mij maar een appel’: olifanten kunnen met gebaren duidelijk maken wat ze willen . Of lees dit artikel: Gaat deze bijzondere drone dan eindelijk de microplastics uit ons kraanwater halen? .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
