Onderzoekers vonden een klein fossiel van een visje in de Canadese staat Alberta. Deze ontdekking geeft nieuwe inzichten in de oorsprong en evolutie van Otophysi, de grootste serie binnen de superorde aan vissen waar ook meervallen en karpers onder vallen. Tegenwoordig vormen de Otophysi twee derde van alle zoetwatersoorten.
Het exemplaar dat werd bestudeerd is een skelet van ongeveer vier centimeter lang en is afkomstig uit het Late Krijt, ongeveer 100 tot 66 miljoen jaar geleden. Het is een geheel nieuwe soort vis die nu Acronichthys maccognoi wordt genoemd. De onderzoekers beschreven hun ontdekking in het tijdschrift Science.
Gat in geschiedenis
“De reden waarom Acronichthys zo interessant is, is dat hij een gat in de geschiedenis van deze supergroep opvult. Het visje is het oudste Noord-Amerikaanse lid van de groep en levert geweldige informatie op die helpt bij het achterhalen van de oorsprong en vroege evolutie van veel zoetwatervissen die nu leven”, vertelt onderzoeker Neil Banerjee.
Otophysen verschillen vooral van andere soorten door hun eerste vier wervels. Deze wervels geven trillingen vanuit de zwemblaas door aan het oor. De zwemblaas is een met gas gevuld orgaan dat ervoor zorgt dat vissen hun positie in het water kunnen behouden zonder te veel energie te verbruiken. Je kunt het vergelijken met hoe een menselijk oor werkt. In het skelet van het gevonden fossiel is dit verschil goed met het blote oog te zien.
Van zout naar zoet water
Wetenschappers denken dat de supergroep eerst in zee leefde, voordat die zich aan zoet water aanpaste. Deze overgang van zout naar zoet water gebeurde vermoedelijk minstens twee keer tijdens de evolutie.
De onderzoekers schatten dat ongeveer 154 miljoen jaar geleden otophysen van zee naar zoetwater overgingen, nadat het supercontinent Pangea zo’n 200 miljoen jaar geleden uiteen begon te vallen. Ze probeerden te begrijpen hoe de kleine Acronichthys zich van continent naar continent konden verplaatsen als ze niet door zout water konden zwemmen.
“Dinosaurussen zijn behoorlijk spannend, daar is veel tijd en moeite in gestoken, dus we weten veel over hoe ze waren. Maar we hebben nog maar het topje van de ijsberg gezien als het gaat om het begrijpen van de diversiteit aan prehistorische zoetwatervissen”, vertelt onderzoeker Don Brinkman. “Er is nog zoveel dat we niet weten en een fossielenvindplaats hier in Canada geeft ons de sleutel tot het snappen van de oorsprong van groepen die nu rivieren en meren over de hele wereld domineren.”
Luister ook naar de Scientias Podcast:
