De Noordpool is aan het smelten, de zeespiegel stijgt en het klimaat wordt warmer. Klimaatverandering drukt haar stempel op onze aarde, met alle gevolgen van dien: zee-ijsniveaus hebben nu een historisch dieptepunt bereikt.
Het klimaatakkoord van Parijs uit 2015 moest ervoor zorgen dat we ver onder de twee graden opwarming zouden blijven. Inmiddels stevenen we af op een opwarming van drie graden. De gevolgen zijn breed meetbaar: de zeespiegel stijgt, de biodiversiteit neemt af en het ijs smelt sneller. In februari van dit jaar was er zelfs minder zee-ijs dan ooit tevoren, volgens satellietmetingen van de klimaatdienst Copernicus van de Europese Unie. De klimaatdienst houdt de satellietgegevens bij sinds 1979.
Minder ijs
In februari was er 8 procent minder zee-ijs dan gemiddeld genomen zou horen en in het Noordpoolgebied missen we zelfs een gebied van ijs dat ongeveer zo groot is als het Verenigd Koninkrijk.
Het vorige record dateert van februari 2023. Toen bedroeg het totale oppervlakte aan zee-ijs zo’n 16,27 miljoen vierkante kilometer. Ter vergelijk: nu is dat nog maar 16,20 miljoen vierkante kilometer. In twee jaar tijd is er dus 700.000 vierkante kilometer vanaf gegaan, zo’n 25.000 vierkante kilometer meer dan de totale omvang van Myanmar.
Het was bovendien met een gemiddelde oppervlaktetemperatuur van 13,36 graden Celsius de derde warmste februarimaand ooit. Dat is 1,59 graden hoger dan het gemiddelde voor de Industriële Revolutie.
In januari zag de organisatie al een sterke afname van het zee-ijs. Iedere week nam de oppervlakte met 0,3 miljoen vierkante kilometer af. Dat staat ongeveer gelijk aan de totale oppervlakte van Italië.
Herstel
Deze flinke afname op het noordelijk halfrond gaat gepaard met daling van het Antarctische zee-ijs, dat al langer plaatsvindt. Opvallend is dat het zee-ijs daar zich leek te herstellen, maar al snel bereikte het ijs in februari het op drie na laagste niveau ooit gemeten. Het niveau lag maar liefst 26 procent onder het langjarig gemiddelde tussen 1991-2020.
Verontrustend
Het nieuwe verontrustende record is reden tot ernstige bezorgdheid, zegt Robert Larter van de British Antarctic Survey. Het verdwijnen van zee-ijs heeft namelijk ernstige gevolgen voor de ecosystemen op de beide polen. Bovendien zorgt het voor een sneeuwbaleffect: nu worden meer ijsschotsen blootgesteld aan oceaanwater, waardoor er nog meer ijs verloren gaat en het zeespiegelniveau meer stijgt. Daarnaast zorgt minder ijs ervoor dat er minder zonnestraling naar de ruimte wordt weerkaatst, wat bijdraagt aan klimaatopwarming. Het kan bovendien wereldwijde oceaanstromingen verzwakken die zee-ijs nodig hebben vanwege het dichte, zoute water dat erdoor ontstaat.
