Zwarte gaten

Zwarte gaten gaat over extreme zwaartekracht en wat we daarover leren uit waarnemingen en theorie. We kiezen voor een natuurkundige insteek: relativiteit, accretieschijven, jets en detectie via licht en zwaartekrachtsgolven.

Verwacht artikelen die nieuwe metingen duiden en basisbegrippen helder uitleggen, inclusief wat nog speculatief is. Meer kosmische context vind je op Astronomie.

Een kosmische botsing vastgelegd: Webb ontrafelt de geheimen van Centaurus A

De James Webb-ruimtetelescoop viert zijn vierjarig jubileum met adembenemende beelden van Centaurus A. De infraroodogen onthullen een verborgen wereld van stof, sterren en een actief superzwaar zwart gat. De James Webb-ruimtetelescoop heeft een bijzonder jubileum: vier jaar aan wetenschappelijke opbrengsten die alle verwachtingen inmiddels overtroffen....
Het heelal

Astronomen vinden waarschijnlijke voorloper van raadselachtige Little Red Dots

Astronomen hebben met de James Webb-ruimtetelescoop (JWST) voor het eerst een voorloper van een zogeheten ‘Little Red Dot’ gevonden. Deze Little Red Dots zijn waarschijnlijk vroege sterrenstelsels en behoren daarmee tot de meest intrigerende objecten die met de JWST bij hoge roodverschuivingen zijn gevonden. Het...
Het heelal

Tientallen quasars uit vroege heelal ontdekt: ‘We zitten op de rand van wat mogelijk is’

De Euclid-ruimtetelescoop heeft 31 quasars uit het vroege, prille heelal ontdekt. Waaronder de twee verste en oudste exemplaren ooit gevonden. De nieuwe recordhouder bestond...
Het heelal

Zwart gat in vroeg sterrenstelsel blijkt zwaarder dan gangbare modellen voorspellen

Astronomen hebben voor het eerst rechtstreeks de massa bepaald van een slapend zwart gat in een sterrenstelsel uit het vroege heelal. Het exemplaar heeft...
Het heelal

13 Miljard jaar terug: het zwarte gat dat zijn eigen thuis overleefde

Astronomen hebben met de Webb-ruimtetelescoop het gas rond een superzwaar zwart gat op 13 miljard lichtjaar afstand in kaart gebracht. Wat ze zagen, daagt...
Het heelal

Deze zwarte gaten waren lang onvindbaar en nu weten we beter waarom

Zwarte gaten zijn er in alle soorten en maten. Nou ja, bijna. Er is een specifieke gewichtsklasse waarin ze helemaal niet lijken voor te...
Het heelal

Waarom brandwonden beter genezen bij mensen | Scientias Podcast 57

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over waarom brandwonden bij mensen vermoedelijk beter genezen dan bij dieren. En deel drie in...
DNA

Maanmissie Artemis II en de Einstein Telescoop | Scientias Podcast 55

In de categorie: grootse projecten hebben Diederik en Krijn het deze week over de aanstaande ruimtemissie (Artemis II) naar de maan. Of beter: om...
Albert Einstein

Mysterieuze ‘kleine rode stipjes’ in het verre heelal hebben misschien een verrassende verklaring

De ruimtetelescoop James Webb heeft de afgelopen jaren heel wat vreemde rode objecten ontdekt in het verre heelal. Niemand wist precies wat ze waren....
Het heelal

Sterrenstelsel stierf jong, maar niet door een enorme knal: het werd langzaam uitgehongerd

Astronomen hebben een van de oudste dode sterrenstelsels ooit ontdekt en dat blijkt geen slachtoffer van een kosmische ramp, maar van een langzaam, sluipend...
Het heelal

Deze jonge groep sterrenstelsels is veel te heet en dat zet kosmologische modellen onder druk

Een internationaal team van astronomen heeft een cluster van sterrenstelsels ontdekt die veel te heet is voor zijn leeftijd. Dat dwingt wetenschappers misschien om...
Het heelal

Zwart gat blaast kosmische superstorm met krankzinnige snelheden de ruimte in

Voor het eerst hebben astronomen live zien gebeuren hoe een supermassief zwart gat een kolossale wind van gas lanceert. De uitbarsting, aangedreven door een...
Het heelal

Galactische botsingen wekken superzware zwarte gaten tot leven

Een ongekend groot onderzoek met Europa's Euclid ruimtetelescoop bewijst dat botsingen tussen sterrenstelsels de belangrijkste trigger zijn om superzware zwarte gaten te 'activeren'. Deze...
Het heelal

Dit is wat er gebeurt met je lichaam als je geraakt wordt door een klein zwart gat

Je wandelt nietsvermoedend over straat wanneer een minuscuul zwart gat, zo klein als een atoom maar zo zwaar als een asteroïde, door je lichaam...
Het heelal
Laad meer