Oei! Je kind is net keihard tegen een andere speler opgebotst. Een nieuwe gids helpt je om te bepalen of het slechts om een blauwe plek gaat, of dat er wellicht iets ergens aan de hand is.
Bij een jeugdwedstrijd staat er lang niet altijd een sportarts langs de lijn. Toch vinden ook daar regelmatig botsingen en valpartijen plaats die kunnen leiden tot letsel. Een internationale groep onderzoekers publiceerde daarom een openbare gids die ouders en coaches stap voor stap helpt om een mogelijke hersenschudding bij een kind te herkennen en om vervolgens goed te handelen. De gids is te vinden in het blad Archives of Physical Medicine and Rehabilitation.
Een vermoeden is al genoeg
De boodschap is eenvoudig: je hoeft als ouder of coach geen diagnose te kunnen stellen, zolang je maar op tijd aan de bel kan trekken. Of zoals het onderzoek het samenvat: herken de symptomen en haal het kind vervolgens zo snel mogelijk uit het spel. De onderzoekers baseren zich voor dat advies op de nieuwste internationale afspraken rondom hersenschuddingen in sport en op de medische definitie van mild hersenletsel.
In de gids leggen ze in gewone taal uit wat er gebeurt bij een hersenschudding: de hersenen worden als het ware door elkaar geschud in de schedel, meestal door een klap tegen het hoofd of het lichaam. Als je zo’n blessure niet goed en op tijd aanpakt kan dat langdurige problemen geven en de duur van het revalidatieproces bijna verdubbelen.
Sportarts John Leddy van de University of Buffalo heeft meegewerkt aan de gids. Leddy zegt: “ouders hoeven een hersenschudding niet professioneel te diagnosticeren. Ze hoeven het alleen maar te vermoeden. Als je het vermoedt is het advies duidelijk: haal het kind zo snel mogelijk uit het spel en breng hem of haar naar een medische professional. Daardoor kan je de hersteltijd van een kind mogelijk halveren.”
Zichtbare symptomen
De gids noemt zichtbare symptomen die vaak direct na het moment van impact plaatsvinden. Denk aan een kind dat wankelt, langzaam reageert, verward oogt en onhandig beweegt. Ook kan een kind het hoofd vasthouden of moeite hebben met het houden van de balans.
Daarnaast zijn er ook symptomen die het kind zelf aan kan geven. Hieronder vallen klachten zoals hoofdpijn, duizeligheid, wazig zien en het gevoel te hebben dat ze wazig zijn in hun hoofd. Ook belangrijk: symptomen hoeven niet direct op te duiken, maar kunnen ook pas later opduiken. Zo kan je in de dagen na het incident ook nog symptomen zoals misselijkheid, prikkelbaarheid, slaapproblemen en concentratieproblemen zien.
Simpele checklist
Om het extra praktisch te maken verwijst de gids via een QR-code naar de Concussion Recognition Tool 6 (CRT6). Dat is een simpele checklist voor mensen zonder medische training. Die checklist helpt je om te kijken naar zichtbare symptomen, welke vragen je kunt stellen en wat je vervolgens moet doen. De eerste stap is heel simpel: observeer goed tijdens een training of een wedstrijd en vraag direct na het incident aan het kind hoe die zich voelt en wat er precies gebeurde.
Daarbij kan het zijn dat je op zorgwekkende klachten stuit. Denk bijvoorbeeld aan het (kortstondig) verlies van bewustzijn, het erger worden van de hoofdpijn of het ervaren van een zwak gevoel in de armen of benen. Ook hevige nekpijn kan hieronder vallen. In zulke gevallen moet er direct medische hulp gezocht worden.
Leestip: Minder ruzie thuis? Laat je zoon sporten
Als er geen sprake is van spoed, maar wel van een vermoeden geldt er een gouden regel: “ if in doubt, sit them out.” Door spelers eerder uit het spel te halen kan je zeldzamere aandoeningen voorkomen, zoals het second-impact syndrome. Daarbij ontstaan er gevaarlijke zwellingen in de hersenen op het moment dat iemand een tweede hersenschudding krijgt voordat het brein hersteld is van de eerste.
De gids bevat ook advies voor de periode na het incident. Zo wordt er aangeraden om in de eerste 24 tot 48 echt even rustig aan te doen. Dus niet al te veel huiswerk, maar ook niet al te veel schermtijd. De gids raadt vooral lichte dagelijkse activiteiten aan, zoals wandelen. Blijf als ouder tijdens die eerste dagen na het incident scherp: symptomen kunnen zelfs tot drie dagen na de klap ontstaan. Het volledig terugkeren naar de sport mag eigenlijk pas op het moment dat een deskundige daarvoor toestemming heeft gegeven.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Sport en bewegen schelen zorgkosten: grootste winst in armere buurten en Zo kies je de perfecte sport op basis van je persoonlijkheid: “Wie zich goed voelt bij een work-out, houdt het langer vol” . Of lees dit artikel: Vrouwen hebben veel meer kans op depressie na hersenschudding .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
