In zuidelijk Patagonië is een nieuwe raptorachtige dinosaurus ontdekt die waarschijnlijk op vis jaagde.
De nieuwe soort heeft de naam Kank australis gekregen. De naam van de dinosaurus verwijst naar het zuiden van Patagonië. Kank komt uit een verhaal van de Aónikenk, een groep die onderdeel is van de inheemse Tehuelche die leven in Patagonië. In die mythe komt een oude, reusachtige nandoe voor: een grote loopvogel uit Zuid-Amerika.
Volgens de mythe waren de stappen van dat dier, genaamd ‘Kakn’, zo krachtig dat deze afdrukken in de sterrenhemel achterlieten, vooral te zien aan het sterrenbeeld dat bekend staat als het Zuiderkruis. De soortnaam australis betekent letterlijk ‘uit het zuiden’. Het onderzoek is te vinden in het blad Journal of Vertebrate Paleontology.
Nieuwe soort
Het dier leefde ongeveer 70 miljoen jaar geleden, aan het einde van het Krijt. De resten zijn gevonden in het zuiden van Argentinië, bij La Anita Farm, niet ver van de stad El Calafate. De resten die tot nu toe zijn gevonden bestaan onder meer uit tanden, wervels en teenbotten. Op basis van vergelijking met verwante soorten denken onderzoekers dat volwassen dieren ongeveer 2,5 tot 3 meter lang werden.
De eerste fossielen kwamen al in 2018 aan het licht. Echter waren die te klein en te gefragmenteerd om met zekerheid te kunnen zeggen dat het om een nieuwe soort ging. Pas na latere opgravingen kregen de onderzoekers meer materiaal in handen. Vooral een nekwervel, die gevonden werd in 2024, bleek belangrijk. Die maakte duidelijk dat het om een nieuwe soort ging.
Net als een reiger
Volgens de onderzoekers was K. australis vaak in de buurt van water te vinden. Daar jaagde hij mogelijk op vissen, op een manier die doet denken aan moderne reigers. Volgens paleontoloog Matías Motta, verbonden aan het Museo Argentino de Ciencias Naturales Bernardino Rivadavia in Buenos Aires, wijst vooral de nek van het dier in die richting.
“De nekwervels van Kank hebben speciale structuren voor de aanhechting van spieren en voor de bescherming van bloedvaten in de nek,” zegt Motta. “Die kenmerken zien we vaker bij moderne vogels die gebruik maken van ingewikkelde nekbewegingen, zoals reigers.”
Motta laat weten dat in dezelfde onderzochte gesteentelagen ook visfossielen zijn gevonden. Dat maakt het volgens Motta nog aannemelijker dat K. australis een viseter was. Helemaal zeker is dat echter nog niet. Het dier kan ook andere kleine dieren hebben gegeten, zoals kikkers, hagedissen of jonge schildpadden.
In hetzelfde gebied leefden trouwens ook vroege zoogdieren, waaronder Patagorhynchus pascuali, een zoogdier dat verwant was aan moderne vogelbekdieren en mierenegels. Ook kwam de soort Maip macrothorax voor, een grote vleesetende dinosaurus van meer dan 10 meter lang. Volgens Motta kan dit dier mogelijk op K. australis hebben gejaagd.
Vervolgonderzoek
De ontdekking is bijzonder, omdat in het zuidelijke deel van Patagonië nog maar weinig resten van dit type dinosaurus zijn gevonden. K. australis hoorde bij een groep die bestond uit kleine tot middelgrote vleesetende dinosaurussen. Ze liepen op twee poten en waren verwant aan vogelachtige roofdinosaurussen.
Alhoewel de resten van andere verwante soorten al wel eerder waren gevonden in het noordelijke deel van Patagonië, Antarctica, Australië en Madagaskar was nog niet eerder bekend dat de groep ook in het zuiden van Patagonië voorkwam.
De onderzoekers willen de komende jaren dan ook verder graven in de Chorrillo-formatie, waar K. australis is gevonden. Daarmee hopen ze in de toekomst beter te begrijpen wat de precieze rol van K. australis was in het ecosysteem.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Duizenden dode pinguïns in Patagonië: poema’s doden massaal pinguïns die ze niet eens opeten en Deze reusachtige dinosaurus at krokodillen en was ooit de baas in Zuid-Amerika . Of lees dit artikel: Luchtholtes in dinosaurusbotten tonen duidelijke evolutionaire link met vogels .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
