Uit een nieuw onderzoek blijkt dat er in het westen van Noord-Amerika steeds vaker lange algendraden in rivieren worden aangestroffen.
Wie wel eens langs een rivier loopt kent het beeld: stenen die glad en groen zijn van een dun laagje algen. Soms duikt ook de giftige blauwgroene alg op. Uit nieuw onderzoek blijkt dat in het westen van Noord-Amerika een nieuwe speler is verschenen: filamentachtige algen. Dat zijn lange, groene draden die in grote bossen in het water zweven. Volgens het onderzoeksteam nemen die steeds vaker enorme proporties aan. Het onderzoek is te vinden in Ecology.
Algenbloei
In grote rivieren in het westen van de Verenigde Staten zijn zulke uitbraken de laatste jaren steeds duidelijker zichtbaar, zegt rivier-ecoloog en statisticus Alice Carter van Utah State University. “De afgelopen jaren hebben mensen heel grote bossen van filamentachtige algen gezien in grote westelijke rivieren in de VS, waaronder de Provo-, Jordan- en Bear River in Utah,” zegt ze.
De algen zijn niet giftig, benadrukt Carter. Maar prettig zijn ze ook niet: ze maken veel biomassa en kunnen draden maken die tot wel 12 meter lang worden. “Hoewel ze niet giftig zijn, zijn ze wel een hinderlijke plaag,” zegt ze. “Ze zitten traditionele recreatie in de weg, zoals kajakken en vissen.” Ook ecologisch zijn ze niet ideaal: vissen en kleine waterdiertjes eten er nauwelijks van. Volgens Carter is de grote algenbloei daarmee vrijwel nutteloos voor het voedselweb.
Carter werkt samen met onderzoekers van de University of Montana en het Woods Hole Oceanographic Institution in Massachusetts. Zij bestudeerden de grote algenbloei in de Upper Clark Fork River in het westen van Montana. De lange algendraden worden door de onderzoekers ook wel ‘FABs’ genoemd, een afkorting van filamentous algae blooms.
Onschadelijk?
Ze ontdekten dat de FAB’s rivieren weliswaar zichtbaar veranderen, maar het ecosysteem opvallend genoeg nauwelijks aantasten. “We zien dat FABs een flinke verschuiving veroorzaken in de structuur van het ecosysteem,” zegt Carter. Dat gaat over wat je met het blote oog ziet: veel meer en veel grotere algenslierten.
Toch zagen ze “maar weinig verandering in het metabolisme en de functie van het ecosysteem” in de rivier. Carter bedoelt daarmee hoe de rivier als systeem energie en koolstof verwerkt: hoeveel er wordt geproduceerd en verbruikt. Volgens Carter komt dat doordat andere algen op de achtergrond belangrijker blijken te zijn.
Structuur en functie
Dat zet een bekende ecologische gedachte op scherp. In veel ecosystemen op het land hangen structuur en functie sterk samen. Een dicht bos met veel bomen is meestal ook een productief bos. Minder planten betekent vaak minder productie. Carter: “Dit suggereert dat rivieren misschien een uitzondering zijn op onze theorieën over ecosystemen.” Volgens haar kan in rivieren de zichtbare hoeveelheid biomassa sterk veranderen zonder dat de totale werking van het systeem wijzigt.
Dat is niet alleen interessant voor ecologen. Het kan ook gevolgen hebben voor het beheer van rivieren. Vaak wordt bij algenproblemen snel gedacht aan te veel voedingsstoffen, zoals stikstof en fosfor. Dat betekent dat als er minder voedingsstoffen zijn er logischerwijs ook minder algen aanwezig moeten zijn.
Leestip: Waarom algen zomaar eens het voedsel van de toekomst kunnen zijn
Maar als de functie van het systeem nauwelijks verandert wanneer FABs opkomen kan er iets anders spelen. “Als we geen grote verschuiving in functie zien bij zulke grote veranderingen in structuur heeft het mogelijk niet te maken met hoeveel voedingsstoffen er in het water zitten,” zegt Carter.
Volgens de onderzoekers moet daarom uitgezocht worden wat dan wel de mogelijke oorzaak is. Op die manier kan er gerichter ingegrepen worden. Carter: “We kunnen misschien een beheeroplossing vinden die makkelijker is dan verwacht.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Levende, groeiende gebouwen: gaan we onze eerste Marskolonie bouwen met de hulp van algen? en Na 7000 jaar zonder licht en zuurstof brengen wetenschappers deze algen in de Oostzee weer tot leven . Of lees dit artikel: Totaal onverwacht blijken deze veel voorkomende algen te helpen om de Aarde af te koelen .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
