Onderzoekers hebben een bloedtest ontwikkeld waarmee mogelijk voorspeld kan worden wie binnenkort een astma-aanval gaat krijgen.
Astma is een van de meest voorkomende chronische ziekten ter wereld: het treft meer dan 500 miljoen mensen. Toch kunnen artsen vaak nog niet goed voorspellen wie binnenkort mogelijk een zware astma-aanval krijgt. Tot nu. Onderzoekers van Mass General Brigham en het Karolinska Institutet hebben namelijk ontdekt dat de balans tussen bepaalde stoffen in het bloed kan voorspelling wie binnen vijf jaar een astma-aanval krijgt. Het onderzoek is te vinden in Nature Communications.
Dodelijke gevolgen
Een astma-aanval kan ineens opkomen. Iemand kan zich een tijd lang redelijk goed voelen en toch plotseling heel benauwd worden. Dat is niet alleen vervelend, maar kan soms zelfs dodelijk zijn. Artsen hebben al wel manieren om zulke aanvallen te voorspellen, maar vaak laten die niet erg nauwkeurig zien wie het meeste risico loopt. Het team is daarom al jarenlang op zoek naar een oplossing die dat wel nauwkeurig aan kan geven. Die lijken ze nu gevonden te hebben.
Tijdens het onderzoek analyseerde het team de medische gegevens van meer dan 2.500 mensen met astma. Die gegevens zijn hoofdzakelijk afkomstig uit elektronische medische dossiers. Daardoor konden ze zien hoe deelnemers zich over meerdere jaren heen ontwikkelden.
Vervolgens gebruikten ze een techniek die metabolomics heet. Dat is een methode waarmee je in één keer heel veel metabolieten in het bloed kunt meten. Dat zijn stoffen die tijdens de stofwisseling ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan de afbraakproducten die vrijkomen tijdens verschillende processen in het lichaam.
Metabolieten
Tijdens de analyse zagen ze een opvallend patroon waarbij twee groepen metabolieten betrokken waren. De eerste groep bestond uit sphingolipiden: vetachtige stoffen die onder andere een rol spelen in cellen en bij ontstekingsprocessen. De tweede groep bestond uit steroïden: hormoonachtige stoffen die invloed kunnen hebben op afweerreacties. Ze ontdekten dat de verhouding tussen die twee groepen een aankomende astma-aanval kan voorspellen.
Jessica Lasky-Su van Mass General Brigham en Harvard Medical School zegt: “Een van de grootste uitdagingen bij de behandeling van astma is dat we nu geen goede manier hebben om te zien welke patiënt in de nabije toekomst een zware aanval krijgt. Door de balans tussen bepaalde sphingolipiden en steroïden in het bloed te meten kunnen we mensen met een hoog risico met ongeveer 90 procent nauwkeurigheid herkennen. Zo kunnen artsen mogelijk ingrijpen voordat een aanval begint.”
Ook teamlid Craig Wheelock van het Karolinska Institutet is positief. Wheelock: “We zagen dat juist de wisselwerking tussen sphingolipiden en steroïden het risicoprofiel bepaalt. Deze aanpak met ratio’s is makkelijk te achterhalen met een simpele bloedtest. Dat maakt het geschikt om er een praktische en betaalbare test van te maken.”
Slag om de arm
Ondanks de positieve resultaten zijn de onderzoekers nog wel voorzichtig. Ze benadrukken dat de resultaten eerst bevestigd moeten worden tijdens een vervolgonderzoek voordat artsen dit echt als een standaardtest kunnen gebruiken. Als dat lukt zou dat mogelijk een flinke stap vooruit betekenen. Een arts zou dan eerder kunnen zien dat iemand die gezond lijkt binnenkort mogelijk toch een astma-aanval krijgt. Daardoor zouden medische professionals eerder in kunnen grijpen, bijvoorbeeld door iemand scherper in de gaten te houden.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Tientallen jaren oude astmatheorie ter discussie gesteld: oorzaak ontsteking mogelijk anders dan gedacht en Schimmels in je neus: hoe ze achter allergieën en astma kunnen zitten . Of lees dit artikel: Vijf redenen waarom het leven van mensen met astma een stuk lastiger dreigt te worden .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
