Met behulp van de Subaru Telescope hebben wetenschappers een nieuw object aan de rand van ons zonnestelsel ontdekt: 2023 KQ14. En deze nieuwe aanwinst heeft ons mogelijk ook iets te vertellen over planeet X..
Observaties van de Subaru Telescope onthullen maar weer eens dat er ook in ons eigen zonnestelsel nog genoeg te ontdekken valt. Want aan de rand van ons zonnestelsel – nog voorbij de baan van Pluto – heeft de Subaru Telescope een gloednieuw object ontdekt dat voor nu de naam 2023 KQ14 draagt. Dat is te lezen in het blad Nature Astronomy.
Over het object
Het object heeft een geschatte diameter van 220 tot 380 kilometer en draait op grote afstand om de zon heen. De baan van het object is zeer excentrisch, wat betekent dat deze sterk afwijkt van een cirkelvorm en meer ovaalvormig is. Het perihelium – het punt in de baan van 2023 KQ14 dat het dichtst bij de zon ligt – is 66 keer verder van de zon verwijderd dan de aarde van de zon verwijderd is. Ter vergelijking: het perihelium van Neptunus – de buitenste planeet in ons zonnestelsel – ligt op ongeveer 30 AU.
Sednoïden
Objecten die op grote afstand en in een excentrische baan om de zon cirkelen, worden ook wel aangeduid als ‘sednoïden’ oftewel Sedna-achtige objecten. Sedna is een dwergplaneet die eveneens op een grote afstand en in een excentrische baan om de zon cirkelt. Ook 2023 KQ14 voldoet aan alle eisen om tot de ‘sednoïden’ gerekend te kunnen worden. Daarmee komt het aantal Sedna-achtige objecten nu op vier.
Andere baan
Simulaties wijzen uit dat de baan van 2023 KQ14 zo’n 4,2 miljard jaar geleden sterk leek op die van de andere drie sednoïden. Inmiddels ligt dat wel anders (zie ook het filmpje hieronder). Het laat volgens de onderzoekers zien dat het buitenste deel van ons zonnestelsel een stuk diverser en complexer is dan gedacht.
Planeet X
Maar het heeft ook implicaties voor planeet X of planeet 9: een planeet die volgens sommige onderzoekers aan de rand van ons zonnestelsel nog op ontdekking wacht. Sommige onderzoekers dachten tot voor kort namelijk dat de tamelijk bizarre banen van sednoïden te verklaren zijn door de zwaartekrachtsinvloed van een nog onontdekte planeet die ver buiten de baan van Neptunus zijn baantjes om de zon trekt: planeet X. Maar nu is een sednoïde ontdekt die een heel andere baan heeft dan de drie sednoïden die ons tot voor kort bekend waren. “Het feit dat de huidige baan van 2023 KQ14 niet overeenkomt met die van de andere drie sednoïden verkleint de kans dat de planeet 9-hypothese klopt,” merkt onderzoeker Yukun Huang op.
Uitgeknikkerd
Ook simulaties waarin wetenschappers nagingen hoe het 2023 KQ14 verging als planeet X met al zijn veronderstelde eigenschappen in het gesimuleerde zonnestelsel werd geplaatst, pleiten niet voor het bestaan van de hypothetische planeet. In de meeste gevallen werd 2023 KQ14 onder invloed van de zwaartekracht van die planeet X namelijk genadeloos het zonnestelsel uitgeslingerd. Dat staat haaks op de realiteit, waarin 2023 KQ14 nog altijd zijn rondjes om de zon trekt en al miljarden jaren een stabiele baan lijkt te hebben. De simulaties eindigden anders wanneer de onderzoekers de hypothethische planeet wat verder weg plaatsten; in dat geval bleef de baan van 2023 KQ14 wel stabiel. Het zou volgens de onderzoekers betekenen dat als planeet X toch wel bestaat, deze nog verder weg staat dan veelal wordt gedacht. Daarnaast moet er in dat scenario dus ook nog een andere manier worden gevonden om de afwijkende baan van 2023 KQ14 (ten opzichte van andere sednoïden) te verklaren.
Hoewel 2023 KQ14 veel nieuwe vragen oproept – onder meer met betrekking tot planeet X – zijn de onderzoekers in hun nopjes met hun ontdekking. Ze hopen in de toekomst met behulp van de Subaru Telescope nog meer verre objecten te ontdekken en zo gaandeweg een beter beeld te krijgen van wat er allemaal aan de rand van het zonnestelsel huist – en na te gaan in hoeverre die verre buren van ons van de aan- of afwezigheid van een negende planeet getuigen.
