Obesitas is niet goed voor je levensverwachting, zoveel is wel duidelijk. Maar er is eigenlijk een andere factor die een veel belangrijkere voorspeller is van een vroegtijdige dood: je conditie. Met andere woorden: fit zijn weegt zwaarder dan slank zijn als het gaat om een lang en gezond leven.
Het gaat meer precies om je cardiorespiratoire conditie, oftewel de kwaliteit van je hart- en longfunctie. “Als samenleving koppelen we lichaamsgewicht of vetpercentage vaak aan gezondheid”, legt bewegingswetenschapper Nathan Weeldryer van de University of Virginia uit. Maar dat is dus niet het hele verhaal. “Voor onze studie hebben we de grootste en meest representatieve dataset ooit gebruikt. In deze meta-analyse laten we zien dat fitheid minstens zo belangrijk is.”
Bijna 400.000 deelnemers
De onderzoekers analyseerden gegevens uit 20 studies, gepubliceerd tussen 1980 en 2023, met in totaal bijna 400.000 deelnemers. De onderzoeken bevatten informatie over BMI, cardiorespiratoire fitheid en sterfterisico. En de resultaten zijn opvallend: het sterfterisico van fitte mensen met obesitas is vergelijkbaar met dat van fitte mensen met een normaal gewicht. Sterker nog, zwaarlijvige maar fitte personen leven gemiddeld langer dan mensen met een normaal gewicht die niet fit zijn.
Fitheid is zeker niet de enige factor, maar uit het onderzoek komt duidelijk naar voren hoe cruciaal een goede conditie is voor onze gezondheid. Dit sluit aan bij eerdere studies die een verband leggen tussen fitheid en een lagere sterftekans. “Fitheid blijkt belangrijker te zijn dan gewicht als het gaat om sterfterisico”, zegt Siddhartha Angadi, inspanningsfysioloog aan de University of Virginia. “Beweging is veel meer dan calorieën verbranden. Het is een krachtig ‘medicijn’ dat je algemene gezondheid optimaliseert en je risico op hart- en vaatziekten en vroegtijdige dood drastisch verlaagt, ongeacht je lichaamsgrootte.”
Obesitas blijft een wereldwijd gezondheidsprobleem, zeker ook door het toenemende aantal mensen dat hieraan lijdt. Het verhoogt de kans op gevaarlijke aandoeningen als hoge bloeddruk, diabetes type 2, kanker en hart- en vaatziekten. Toch moeten we ons niet blindstaren op de link tussen obesitas en sterfterisico, want die is niet zo sterk als vaak wordt gedacht.
Niet jojoën
De onderzoekers pleiten daarom voor een grotere focus op beweging en conditie, in plaats van alleen op gewichtsverlies. Glenn Gaesser, inspanningsfysioloog aan de Arizona State University, waarschuwt zelfs voor de gevaren van jojo-diëten. “Herhaaldelijk afvallen en weer aankomen brengt gezondheidsrisico’s met zich mee die vergelijkbaar zijn met obesitas. Het verbeteren van je cardiorespiratoire conditie kan deze negatieve effecten voorkomen.”
Deze nieuwe belangrijke meta-analyse, die in vakblad BMJ verscheen, laat dus zien dat een actieve levensstijl een cruciale rol speelt in het verlengen van je leven – ongeacht wat de weegschaal zegt.
