Vogels maken veel gebruik van geluid: ze zingen om een partner te vinden, roepen om gevaar te melden en hun kuikens piepen om eten te vragen. Nieuw onderzoek laat zien dat het lawaai dat wij maken die geluidswereld op veel manieren verstoort.
Dat geluidsoverlast een probleem is voor vogels weten we al langer. Veel eerdere studies keken echter maar naar de interactie tussen een soort en een enkele geluidsbron, zoals verkeer of bouwlawaai. Daardoor bleef het grotere plaatje vaak vaag. Natalie Madden, die het onderzoek uitvoerde tijdens haar master aan de U-M School for Environment and Sustainability (SEAS), wilde dat anders aanpakken. Ze zette een grote stap terug en bekeek het totaalbeeld. Het onderzoek is te vinden in Proceedings of the Royal Society B.
Last van lawaai
Madden en collega’s verzamelden gegevens uit meer dan 150 studies die sinds 1990 zijn gepubliceerd. Samen gingen die studies over zo’n 160 vogelsoorten die op zes verschillende continenten leven. Door al die resultaten te bundelen, konden de onderzoekers patronen ontdekken die je in losse studies soms mist.
Leestip: DDT is al decennia verboden, maar wordt nog steeds gevonden in Braziliaanse zeevogels
De conclusie is duidelijk: door mensen gemaakt geluid verstoort meerdere onderdelen van het vogelleven. Denk aan gedrag (zoals hoe vaak ze zingen, hoe ze reageren op dreiging of waar ze naar voedsel zoeken), aan hun lichamelijke stress (bijvoorbeeld via stresshormonen) en aan de voortplanting. Madden: “De belangrijkste boodschap van deze studie is dat menselijk lawaai veel aspecten van vogelgedrag beïnvloedt, waarbij sommige reacties directer gekoppeld zijn aan hun overlevings- en voortplantingskansen.”
Stressvol bestaan
Volgens Madden komt die conclusie niet als een verrassing. Madden: “Vogels gebruiken zang om partners te vinden. Daarnaast roepen ze om te waarschuwen voor roofdieren en maken hun kuikens bedelroepjes om hun ouders te laten weten dat ze honger hebben. Als er hard lawaai in de omgeving is kunnen ze de signalen van hun eigen soort vaak niet meer goed horen.” Daardoor moeten vogels harder zingen, vaker hun roep herhalen of op andere momenten actief zijn. Dat kost energie en kan veel stress veroorzaken.
Het onderzoek keek ook naar eigenschappen die soorten onderling delen. Daarmee wordt zichtbaar dat niet elke vogel evenveel last heeft van menselijk lawaai. Zo lijken vogels die in holtes nestelen vaker last te hebben van lawaai dan soorten die open nesten bouwen. En vogels die in stedelijke gebieden leven hebben gemiddeld meer stresshormonen in hun lijfjes zitten dan vogels buiten de stad. Dat betekent niet dat stadsvogels het daardoor altijd slechter doen, maar het wijst er wel op dat het leven in een stad wel vaak extra stressvol is voor een vogel.
Harde daling
Uit het onderzoek blijkt dat vogels het wereldwijd al langer niet makkelijk hebben. In het onderzoek wordt genoemd dat vogelpopulaties sinds 1970 hard zijn gedaald, met in Noord-Amerika alleen al een verlies van 3 miljard broedende volwassen vogels. We weten dat het gebruik van pesticiden en het veranderen van het landschap (bijvoorbeeld door bomen te kappen) daar belangrijke oorzaken voor zijn. Deze studie benadrukt dat geluidsoverlast ook een factor kan zijn die het leven van vogels moeilijker maakt, zelfs als de omgeving verder nog groen lijkt te zijn.
Toch is het verhaal niet alleen somber. Teamlid Neil Carter zegt: “Door al die studies samen te brengen in een overkoepelende meta-analyse zien we voorspelbare effecten. En als we ze kunnen voorspellen, dan kunnen we ze ook beperken. We kunnen ze verminderen, en soms zelfs helemaal terugdraaien.” Met andere woorden: als je weet waar en bij welke soorten het risico het grootst is kun je daar gerichtere maatregelen voor nemen.
Carter wijst ook op praktische oplossingen. Net zoals gebouwen steeds vaker rekening houden met vogels die tegen ramen vliegen, kun je ook gebouwen inrichten op een manier die geluid dempt. “We weten hoe we materialen kunnen gebruiken om geluid te blokkeren,” zegt hij. “We moeten vooral zorgen voor genoeg bewustzijn en belangstelling om het ook echt te doen.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Waarom een weekend tuinvogels tellen zoveel kan onthullen en Deze vogel leidt je naar honing, maar alleen als je het lokale ‘dialect’ spreekt . Of lees dit artikel: Kleurrijke Amerikaanse zangvogels blijken elkaars kleurgenen te lenen .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
