Ozempic remt de eetlust, dat weten we inmiddels. Maar hoe vertaalt zich dat in de supermarkt? Deense onderzoekers wilden het weten en namen daarom miljoenen kassabonnen onder de loep.
Voor dit onderzoek moesten onderzoekers eerst een manier bedenken om al die supermarktbonnetjes te verzamelen. Uiteindelijk kwamen zij op een app uit, waarin mensen hun supermarktbonnen zelf kunnen delen. De onderzoekers koppelden de gegevens die op deze manier werden verzameld aan medicijnvoorschriften en konden zo precies zien wat mensen kochten voor en nadat ze waren gestart met GLP-1-medicatie. Dat is de groep medicijnen waartoe ook de actieve bestandsdelen van middelen als Ozempic en Wegovy behoren.
De onderzoekers vergeleken 293 mensen die met deze medicijnen begonnen met een controlegroep van 884 vergelijkbare personen die dat niet deden. In totaal gebruikten ze daarvoor data van bijna twee miljoen aankopen. Kathrine Kold Sørensen, hoofdauteur van de studie, legt uit waarom deze data zo betrouwbaar is: “Aankoopgegevens zijn objectief en worden continu verzameld, waardoor herinneringsbias en sociale wenselijkheidsbias, die vaak voorkomen bij zelfgerapporteerde voedingsdata, worden vermeden.”
Niet alleen minder, maar ook anders
Mensen die de medicijnen gingen slikken, zo blijkt uit de gegevens, kochten producten met gemiddeld minder calorieën, suiker, koolhydraten en verzadigd vet. Tegelijkertijd steeg het eiwitgehalte van hun aankopen lichtjes. Ook vond er een verschuiving plaats van ultrabewerkte producten, zoals kant-en-klaarmaaltijden, koekjes en chips, naar onbewerkte levensmiddelen.
Maar eten mensen nu bewuster, of gewoon van alles minder? Sørensen: “Onze analyses richten zich op relatieve veranderingen in aankooppatronen, niet enkel op het totale volume. Dit wijst op een verschuiving in de mix van voedingsmiddelen die mensen mee naar huis nemen, eerder dan op een gelijkmatige vermindering van alle voedingsmiddelen.”
Meer dan alleen eetlust
Dat de medicijnen de eetlust remmen is bekend, maar er speelt waarschijnlijk meer. Sørensen: “Van GLP-1-receptoragonisten is bekend dat ze invloed hebben op verzadiging en beloningsmechanismen in de hersenen en er is toenemend bewijs dat ze ook voedselvoorkeuren kunnen beïnvloeden. Onze bevindingen zijn consistent met het idee dat mensen mogelijk minder geneigd zijn om zeer energierijke of sterk bewerkte voedingsmiddelen te kopen.”
Kleine verschuiving, groot effect?
Nu wereldwijd miljoenen mensen deze medicijnen gebruiken, kan dit optellen. “Op het niveau van één persoon zijn de veranderingen klein en die mogen niet worden overdreven. Maar wanneer vergelijkbare verschuivingen optreden bij grote populaties en over lange tijdsperiodes, kunnen ze op bevolkingsniveau wel degelijk betekenisvol worden”, zegt Sørensen. Supermarkten en voedselproducenten houden de ontwikkelingen dan ook nauwlettend in de gaten.
Niet iedereen profiteert
De onderzoekers wijzen ook op een schaduwzijde. De medicijnen zijn duur en niet voor iedereen toegankelijk. Sørensen maakt zich daar zorgen over: “Als de bredere gezondheids- en gedragsvoordelen van GLP-1-receptoragonisten vooral toegankelijk zijn voor mensen met een hoger inkomen of betere toegang tot gezondheidszorg, bestaat het risico dat bestaande gezondheidsongelijkheden toenemen.”
Belangrijke kanttekeningen
Er zijn zoals altijd wel wat bedenkingen bij de studie. De deelnemers zijn vrijwilligers die bereid zijn hun kassabonnen te delen en dat is waarschijnlijk geen doorsnee groep. Ook ontbrak informatie over het gewicht van de deelnemers.
Een andere beperking: kassabonnen vertellen niet wie het eten uiteindelijk opeet. Sørensen: “Aankopen gebeuren doorgaans op huishoudniveau en we kunnen niet bepalen wie het voedsel consumeert. Dat betekent dat sommige van de waargenomen veranderingen het gevolg kunnen zijn van dynamieken binnen het huishouden, eerder dan van individueel gedrag.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Minder drankzucht door Ozempic? Nieuwe studie wijst op verrassend effect van afslankmiddelen en Afslankmiddel Ozempic is voor veel mensen de oplossing, maar bij één groep werkt het minder goed. Of lees dit artikel: Vrouwen moeten anders ontbijten dan mannen als ze willen afvallen.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
