Mensen met actief bruin vet krijgen minder vaak diabetes en hartproblemen, en ook minder vaak een depressie of angststoornis. Dat komt naar voren uit het grootste onderzoek ooit naar dit ‘goede’ vet, bij meer dan 100.000 mensen.
Het lichaam heeft twee soorten vet. Wit vet slaat overtollige energie op; dat is onder meer het vet rond de buik. Bruin vet doet het omgekeerde. Het verbrandt suikers en vetten om warmte te produceren. Bruin vet zit vooral in de hals, onder de oksels en rond organen zoals het hart en de nieren. Niet iedereen heeft het in actieve vorm.
Onderzoekers van de Rockefeller University en het kankercentrum Memorial Sloan Kettering in New York doken voor deze studie in een groot archief van scans van kankerpatiënten. Bij zo’n scan krijgt de patiënt een licht radioactieve suiker ingespoten. Weefsel dat veel suiker opneemt, licht op. Dat gebeurt in tumoren, maar ook in actief bruin vet.
Van de meer dan 101.000 patiënten had bijna 9.000 actief bruin vet. Een AI-programma mat per persoon hoe actief dat vet was, verdeeld over zes plekken in het lichaam. Die gegevens legden de onderzoekers naast de medische dossiers. Ze vergeleken groepen die qua leeftijd, geslacht, gewicht en buitentemperatuur op de dag van de scan zo goed mogelijk gelijk waren.
Minder diabetes
De onderzoekers screenden meer dan 500 diagnoses. Bij 98 vonden ze een duidelijk verband met bruin vet. In 92 gevallen kwam de aandoening minder vaak voor bij mensen met actief bruin vet.
Diabetes type 2 valt het hardst op: de kans was ruim de helft kleiner. Ook chronische hartziekte, hoge bloeddruk en een verstoorde vethuishouding kwamen minder voor. Hoe actiever het bruine vet, hoe sterker het verband. Het vet onder de oksels leek het grootste verschil te maken.
Nieuw is het verband met de geest. Depressie kwam ongeveer een derde minder vaak voor, angststoornissen en slaapproblemen ruim een vijfde minder vaak. Een mogelijke verklaring is dat mensen met een gezonde stofwisseling doorgaans ook minder psychische klachten hebben. Veelgebruikte antidepressiva leken de activiteit van bruin vet opvallend genoeg juist te dempen.
Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!
Een bloeddrukpil als aan-knop
Ook de medicijnlijsten van de patiënten werden doorgelicht. Wie bepaalde bloeddrukverlagers slikte, de zogenoemde sartanen, had vaker actief bruin vet. De onderzoekers testten één van die middelen, losartan, in het lab. In gekweekte bruine vetcellen ging de verbranding omhoog. Muizen die het middel kregen, verbruikten meer energie, zonder dat hun gewicht veranderde. Het middel lijkt het vet bovendien langs een andere weg aan te zetten dan de weg waarlangs het de bloeddruk verlaagt. Zo zou het later ook bruikbaar kunnen zijn voor mensen met een normale bloeddruk.
Goede manieren om bruin vet te activeren zijn schaars. Kou werkt, maar weinig mensen zitten graag in de kou. Eerder schreef Scientias al over Maastrichts onderzoek waarin galzuren in pilvorm het bruine vet bij mensen aanzetten.
Kanttekeningen
De studie toont geen oorzakelijk verband. Het kan ook zijn dat gezondere mensen hun bruine vet makkelijker activeren, in plaats van andersom. Alle deelnemers waren bovendien kankerpatiënten, wat de vertaling naar de rest van de bevolking lastiger maakt. En niet alles is gunstig: huidaandoeningen kwamen juist vaker voor bij mensen met bruin vet en er was een zwakke aanwijzing voor meer botontkalking.
Of losartan bij mensen hetzelfde doet als bij muizen, moet nieuw onderzoek uitwijzen. In de gegevens doken nog tal van andere medicijnen op die met bruin vet samenhangen. Volgens de onderzoekers is dit dan ook nog maar het begin.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

