De Hubble-ruimtetelescoop verbluft de mensheid al 22 jaar met prachtige ruimtefoto’s. Alleen raakt zijn baan rond de aarde na al die jaren langzaam in verval. NASA en SpaceX kijken nu of ze de Hubble in een hogere, stabielere baan kunnen brengen, zodat hij nog veel langer meekan.

Ondanks de succesvolle lancering van zijn opvolger de James Webb-ruimtetelescoop enkele maanden geleden, bewijst Hubble nog altijd zijn waarde. Daarom slaan het commerciële ruimtevaartbedrijf SpaceX van oprichter Elon Musk en de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA de handen ineen en hebben ze op donderdag 22 september de Space Act-overeenkomst ondertekend.

Tweede leven
Er komt op korte termijn een onderzoek waarbij de haalbaarheid wordt onderzocht van een zogenaamde ‘reboost’ van de Hubble-ruimtetelescoop om hem in een hogere baan rond de aarde te brengen. Het idee is om deze interventie met het Dragon-ruimtevaartuig van SpaceX uit te voeren. De Hubble opereert vanaf 1990 in een baan van ongeveer 540 kilometer om de aarde, maar na al die jaren is zijn baan in verval geraakt. Hij moet dus een zetje hebben, en dat is makkelijker gezegd dan gedaan.

NASA en SpaceX
Het onderzoek kost de Amerikaanse belastingbetaler geen cent. Het wordt met private middelen gefinancierd. Het doel is om meer inzicht te krijgen in de commerciële mogelijkheden van ruimtetelescoop Hubble. SpaceX heeft – in samenwerking met zijn Polaris-ruimtevaartprogramma – deze studie ook voorgesteld om meer kennis en ervaring op te doen met onderhoudsmissies en de technische uitdagingen beter te begrijpen. Het is een open studie waarbij ook andere bedrijven hun plannen met alternatieve raketten en ruimtevaartuigen kunnen aandragen.

Iconische ‘Pillars of Creation’ waar veel sterren worden gevormd, in de Adelaarsnevel. Foto: Hubble/NASA

Er liggen op dit moment geen plannen op tafel bij de NASA om een onderhoudsmissie uit te voeren, maar het onderzoek is bedoeld om de ruimtevaartorganisatie inzicht te geven in de commerciële mogelijkheden van een samenwerking met SpaceX, die met het Polaris-project toewerkt naar verschillende doelen met betrekking tot bemande ruimtevaart.

Dragon
De teams verwachten dat het onderzoek zo’n zes maanden zal duren. Ze gaan een heleboel technische gegevens verzamelen, van zowel de Hubble als het Dragon-ruimtevaartuig. Deze gegevens zullen hopelijk antwoord geven op de vraag of het mogelijk is om de telescoop veilig op te zoeken, en of het lukt om de Dragon vast te koppelen aan de Hubble. Een goed getimede raketboost moet er dan voor zorgen dat de fameuze ruimtetelescoop weer op de goede hoogte rond de aarde gaat draaien en in deze nieuwe stabielere baan blijft.

Samenwerking
“Deze studie is een fascinerend voorbeeld van de innovatieve aanpak van NASA bij het onderzoeken van privaat-publieke partnerschappen”, zegt Thomas Zurbuchen van NASA. “Terwijl onze vloot groeit, verkennen we een breed scala aan mogelijkheden, zodat we de meest robuuste, meest tot de verbeelding sprekende wetenschappelijke missies kunnen blijven ondersteunen en uitvoeren.”

SpaceX en het ISS
SpaceX heeft al ervaring met het koppelen van de Dragon in de ruimte. Zo werkte het bedrijf samen met NASA om op 24 april 2021 een bezoekje te brengen aan het International Space Station (ISS). Hoewel Hubble en Dragon zullen dienen als testmodellen voor deze studie, kunnen delen van het missieconcept ook van toepassing zijn op andere ruimtevaartuigen, met name die in een baan in de buurt van de aarde zoals Hubble. Aan het einde van zijn levensduur is NASA van plan om de Hubble veilig uit zijn baan te halen of te verwijderen.

“SpaceX en het Polaris-programma willen de grenzen van de huidige technologie verleggen en onderzoeken hoe commerciële samenwerkingen op creatieve wijze uitdagende, complexe problemen kunnen oplossen”, zegt Jessica Jensen, topvrouw bij SpaceX. “Missies zoals het onderhouden van de Hubble breiden onze mogelijkheden in de ruimtevaart uit. We willen uiteindelijk allemaal onze doelen verwezenlijken om een ruimtevarende, multiplanetaire beschaving te worden. Door samenwerkingen als deze kunnen we meer bereiken in een kortere tijd.”

Meer over de Hubble
Toen de Hubble-telescoop zijn 25ste verjaardag in de ruimte vierde, hebben we op Scientias een uitgebreid dossier gemaakt. Daarin kun je onder andere lezen over de belangrijkste ontdekkingen van de Hubble, hoe de telescoop onze kijk op de Melkweg veranderde en welke problemen de Hubble ervoer in de afgelopen jaren. Ook hebben we natuurlijk de mooiste foto’s op een rijtje gezet.

Zuidelijke Ringnevel. In het midden van de nevel is de stervende ster zichtbaar. Foto: Hubble/NASA