De Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop is aangekomen in Florida, getankt en wordt geïntegreerd met de Falcon Heavy-raket. Alles is gereed voor de lancering op 30 augustus.
Ruim zeven jaar geleden kondigde NASA de Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop aan, een observatorium dat de hemel in een ongekend breed gezichtsveld zou moeten vastleggen. Waar telescopen als Hubble en James Webb zich richten op diepe, kleine stukjes hemel, is Roman ontworpen als een panoramische camera die honderd keer meer hemel in één beeld kan vangen dan Hubble. Het is een compleet andere manier van kijken: niet een portret, maar het hele landschap.
Leestip: NASA´s nieuwe planetenjager Roman moet tot wel 100.000 planeten gaan ontdekken
De laatste tests in het cleanroom
Die belofte is nu bijna werkelijkheid. In het eerste half jaar van 2026 doorliep de telescoop zijn laatste, cruciale tests in de grootste cleanroom van NASA’s Goddard Space Flight Center. Technici testten daar de inklapbare onderdelen die pas in de ruimte worden ontplooid: vier van de zes zonnepanelen die tevens dienen als zonneschild, en de beschermende kap die de spiegels tijdens de lancering afschermt.
Om de lancering te overleven, werd de telescoop onderworpen aan een waar spervuur van trillingen en een geluidstest van 150 decibel, vergelijkbaar met het volume van een straalmotor op korte afstand. Honderden sensoren controleerden of alles naar behoren functioneerde. Nadat Roman deze beproevingen had doorstaan, werd hij voor het eerst in zijn geheel horizontaal gekanteld en rondgedraaid. Een bijzonder emotioneel moment volgde toen de beschermkap handmatig werd geopend, zodat het team nog een laatste keer de hoofdspiegel kon inspecteren en schoonmaken:
De lange reis naar Florida
Met het voltooien van de tests begon de delicate reis naar het Kennedy Space Center in Florida. De telescoop werd in de speciaal ontworpen transportcontainer CHARIOT (Conditioned Housing for Air, Road, Imaging optics assembly, and Observatory Transport) gehesen. Op 12 juni begon een 13 uur durende reis, begeleid door een team van ingenieurs, politie en nutsbedrijven. Omdat de container meer dan 4,8 meter hoog was, moest de colonne een kronkelende route langs secundaire wegen en dwars door Baltimore nemen, met een slakkengangetje van soms maar drie kilometer per uur. In de haven werd de CHARIOT aan boord van de speciale transportbak Pegasus gehesen. Na een reis van acht dagen met sleepboten arriveerde de telescoop op 20 juni in Port Canaveral en werd hij overgebracht naar de Payload Hazardous Servicing Facility in het Kennedy Space Center:
Klaar voor de lancering
Eénmaal in Florida volgde de laatste fase van de voorbereidingen. Op 23 tot 25 juli werd de telescoop volgetankt met 290 gallons (ruim 1.000 liter) hydrazine-brandstof. Deze brandstof is essentieel voor de manoeuvres naar het tweede Lagrange-punt (L2), het stabiele observatiepunt op ongeveer 1,5 miljoen kilometer van de aarde dat ook de thuisbasis is van de James Webb-ruimtetelescoop. Recent begonnen de teams met de integratie van de telescoop op de SpaceX-hardware. Roman werd op zijn payload-adapter geplaatst, waarna hij later deze maand zal worden ingekapseld in de beschermende neuskegel van de Falcon Heavy-raket.
Uitzonderlijk is dat de lancering negen maanden eerder plaats zal vinden dan oorspronkelijk gepland, omdat het projectteam de telescoop ruim voor de geplande gereedheidsdatum van mei 2027 wist af te ronden. Het werk verliep vlekkeloos, binnen het beschikbare budget, binnen elke tolerantie, waardoor ook de integratie met de Falcon Heavy-raket van SpaceX versneld kon worden uitgevoerd. NASA-directeur Jared Isaacman prees het team dat “een ambitieuze visie in realiteit heeft omgezet”.
Tip: Bekijk de interactieve rondleiding op NASA´s site over Roman door hier te klikken.
Een nieuw hoofdstuk in de astronomie
De lancering, markeert het begin van een vijfjarige hoofdmissie die ons begrip van het universum kan herschrijven. Roman zal honderden miljoenen sterrenstelsels in kaart brengen, duizenden nieuwe exoplaneten ontdekken en de mysterieuze aard van donkere energie en donkere materie ontrafelen. De telescoop zal de formatie en evolutie van sterrenstelsels volgen door de invloed van donkere materie te traceren en de uitdijing van het heelal met tot tien keer grotere precisie meten dan nu mogelijk is. Het is een missie die, in de woorden van projectwetenschapper Dr. Julie McEnery, de deur zou kunnen openen naar geheel nieuwe ontdekkingen:
We schreven vaker over de aanstaande Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop, lees bijvoorbeeld ook NASA’s nieuwe planetenjager moet tot wel 100.000 planeten gaan ontdekken (april 2021) en Roman, Artemis II en NEO Surveyor nabij startklaar voor lancering (december 2025). Hoewel de deadline hiervan inmiddels is gesloten, deden wij op 22 juni jl. de oproep ook jouw naam aan boord van Roman mee te sturen.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
