Door stijgende temperaturen verwachten wetenschappers dat de wereldwijde opbrengst van verwerkte tomaten met zeker zes procent zal afnemen.

Wat is de invloed van klimaatverandering op ons voedsel? Het is een vraag waar menig wetenschapper zich mee bezighoudt. Ondertussen weten we al dat door toedoen van klimaatverandering – en daarmee samenhangende toename van droogte, hittegolven en ziekte – de rijst- en koffieopbrengst op termijn weleens sterk af zou kunnen nemen. Maar er zullen meer slachtoffers vallen, zo suggereert een nieuwe studie. Want ook een tak van de tomatenindustrie blijkt niet tegen een verdere opwarming van de aarde opgewassen.

Verwerkte tomaten
Overigens hoef je niet gelijk bang te zijn dat er straks helemaal geen tomaten meer in het schap liggen. Wel moeten de onderzoekers fervente liefhebbers van ketchup, pizzasaus en andere verwerkte tomatenproducten teleurstellen. Uit een studie blijkt namelijk dat door de verwachte stijgende temperaturen, de opbrengst van verwerkte tomaten tegen 2050 met zeker zes procent zal zijn afgenomen. “Deze tomaten worden in de volle grond geteeld,” legt onderzoeksleider Davide Cammarano uit. “Daardoor hebben we geen controle over de omgeving waarin ze groeien. Dit maakt de productie kwetsbaar voor klimaatverandering.”

Verwerkte tomatenproducten
Bij verwerkte tomaten moet je denken aan tomaten die gebruikt worden voor verschillende tomatenproducten, zoals ketchup, gedroogde tomaten, een blikje gepelde tomaten, tomatensap en tomatenpuree.

De onderzoekers gebruikten vijf klimaatmodellen voor drie verschillende scenario’s die voorspellen hoe stijgende temperaturen de tomatenopbrengst zullen beïnvloeden. Het team richtte zich op ’s werelds grootste tomaten producerende landen: de Verenigde Staten, Italië en China. Samen produceren deze landen ongeveer 65 procent van alle tomaten die gebruikt worden in verwerkte tomatenproducten.

Daling
Hoewel de uitkomsten in mate varieerden, wezen de geprojecteerde scenario’s allemaal op een toekomst waarin de tomatenproductie de komende decennia drastisch zal veranderen. En helaas in negatieve zin. In de komende 30 tot 40 jaar verwachten de onderzoekers namelijk een gestage daling van de opbrengst, waarbij de Italiaanse oogst waarschijnlijk het zwaarst getroffen wordt.

Italië
Uit de bevindingen blijkt dat zowel Zuid-Californië als Italië – naast stijgende temperaturen – te maken zullen krijgen met watertekorten. Italië zal bovendien in de loop van de tijd alleen maar droger worden. “Deze combinatie van hogere temperaturen en gebrek aan water voorspelt niet veel goeds voor de Italiaanse tomatenindustrie als geheel,” legt Cammarano uit. “Een aanzienlijk aantal van de verwerkte tomatenindustrieën bevindt zich momenteel in Italië. Ze zullen zich moeten voorbereiden op een toekomst met een beperkte aanvoer van tomaten uit lokale regio’s.”

Verenigde Staten en China
De Verenigde Staten en China komen waarschijnlijk beter weg, met name dankzij koelere noordelijk gelegen gebieden. Temperatuurstijgingen op deze plekken kunnen namelijk leiden tot een stijging van de opbrengst. Zo voorspellen de onderzoekers dat de tomatenopbrengst bijvoorbeeld in de Noord-Chinese provincie Gansu en het buurland Mongolië gestaag zal toenemen. Maar zelfs als in deze regionen de tomatenproductie toeneemt, is de verwachte opbrengst slechts een fractie van wat er momenteel in Californië en Italië geproduceerd wordt.

Speciale gewassen
De onderzoekers laten met hun studie zien hoe belangrijk het is om ook de toekomst van andere voedingswaren dan rijst en koffie te achterhalen. “We wisten eigenlijk heel weinig over de gevolgen van klimaatverandering voor speciale gewassen, zoals de verwerkte tomaat,” zegt onderzoeker Dev Niyogi. “En dat terwijl dergelijke tomatenproducten wereldwijd enorm veel gegeten worden en een belangrijke bron van voedingsstoffen zijn.”

Volgens Niyogi roepen de klimaatprojecties uit de studie belangrijke vragen op over de toekomstige tomatenproductie wereldwijd. Tegelijkertijd kunnen ze landbouwbedrijven en productie-industrieën helpen zich beter voor te bereiden op de gevolgen van klimaatverandering. “De bevindingen uit onze studie zouden een rol kunnen spelen bij kwetsbaarheidsbeoordelingen,” aldus Niyogi. “Dit zou bedrijven kunnen helpen bij het bedenken van betere strategieën voor de toekomst.”