Met Ozempic kom je in noodtempo van die overtollige kilo’s af, maar wetenschappers maken zich steeds meer zorgen over de bijwerkingen. Nu blijkt bij muizen namelijk de spierkracht ook af te nemen.
Eerder werd al duidelijk dat Ozempic-gebruikers niet alleen vet verliezen, maar ook zogenoemde magere of vetvrije massa, oftewel lichaamsmassa die geen vet is.
Een nieuwe studie op muizen, die deze week is gepubliceerd in het vakblad Cell Metabolism, laat zien dat het verlies aan spiermassa minder groot is dan gevreesd. Maar er is wel iets anders aan de hand: sommige spieren worden zwakker, zelfs als ze nauwelijks in volume achteruitgaan. Onderzoekers van de University of Utah waarschuwen dan ook dat er dringend onderzoek bij mensen nodig is om te begrijpen wat Ozempic echt met het menselijk lichaam doet.
Lever slankt drastisch af
Ozempic zorgt voor gewichtsverlies en daarmee verdwijnt ook ongeveer 10 procent van de vetvrije massa uit het lichaam, zo blijkt uit de muizenstudie. Het meeste daarvan komt echter niet uit de spieren, maar uit andere organen, zoals de lever. De verrassende conclusie die het Amerikaanse team trok, was dat de lever van de labmuizen met bijna de helft was gekrompen na gebruik van het bekende afslankmiddel. Maar volgens onderzoeker Ran Hee Choi is dat geen reden tot paniek. “Het verlies van massa in metabool actieve organen zoals de lever is een normaal onderdeel van gezond gewichtsverlies. Het betekent niet automatisch dat de lever minder goed werkt. Ook bij mensen kunnen organen krimpen of groeien afhankelijk van het gewicht, zonder dat de functie verslechtert.”
Spieren krimpen (maar dat zegt niet alles)
De lever leverde de grootste bijdrage aan het verlies van magere massa, maar ook sommige skeletspieren van de muizen krompen tijdens de rigoureuze afslankkuur, met gemiddeld zes procent. Andere spieren gaven geen krimp en bleven volledig intact. Volgens de onderzoekers is dat deels te verklaren: als een lichaam zwaarder is, moeten de spieren meer werk verrichten en bouwen ze dus extra massa op. Bij gewichtsverlies verdwijnt die extra spiermassa weer zonder dat er problemen ontstaan.
Vervelende verrassing
Maar dan komt het opvallendste deel van de studie: hoewel sommige spieren nauwelijks kleiner werden, nam hun kracht wel af. “Grootte is niet hetzelfde als kracht”, legt hoofdonderzoeker Katsu Funai uit. “We zagen dat bij sommige spieren de kracht afnam, ook als de spieromvang vrijwel gelijk bleef.” Waarom dat gebeurt, is nog niet duidelijk. Maar het lijkt erop dat mensen die Ozempic gebruiken, aan kracht inboeten, zelfs als hun spiermassa grotendeels behouden blijft.
Een eventueel verlies aan spierkracht is vooral zorgwekkend voor mensen boven de zestig. Die lopen van nature al meer risico op spierverlies en mobiliteitsproblemen. Een extra duwtje in de verkeerde richting kan hun kwaliteit van leven flink aantasten. “Verlies van fysieke functie is een sterke voorspeller van levenskwaliteit, maar ook van levensverwachting”, weet Funai te melden.
Muis ≠ mens
Toch zijn de onderzoekers voorzichtig met het trekken van harde conclusies. Muis en mens zijn nu eenmaal niet hetzelfde. Zo worden muizen dik door een vetrijk dieet, terwijl bij mensen ook genetica, slaapritme, leeftijd en stress meespelen. Bovendien blijven muizen actief als ze aankomen, terwijl mensen vaak juist minder gaan bewegen. Toch is de boodschap helder: er is dringend behoefte aan klinische studies bij mensen. “We moeten weten wat dit soort medicijnen met spierkracht doen, gegevens over spiermassa zijn niet voldoende”, zegt onderzoeker Takuya Karasawa.
En dat geldt niet alleen voor Ozempic. “Er komen de komende jaren nog veel meer afslankmiddelen op de markt”, benadrukt Funai. “Bij alle toekomstige klinische testen moet spierfunctie standaard worden meegenomen. Je hebt niks aan mooie cijfers op de weegschaal als je geen kracht in je lijf meer over hebt.”
