Uit een nieuw onderzoek blijkt dat mensen en dieren opvallend vaak dezelfde voorkeur hebben.
De felle kleuren van vlindervleugels, de zoete geur van bloemen en de zang van vogels hebben een duidelijke functie in de natuur: ze helpen dieren en planten om zich voort te planten. Opvallend genoeg vinden mensen veel van die signalen ook mooi. Volgens onderzoekers geldt dat ook voor sommige diergeluiden. Mensen blijken namelijk vaak dezelfde voorkeur te hebben als vogels als het gaat om roepgeluiden. Dat blijkt uit een nieuwe studie in het tijdschrift Science.
Complexe lokroep
Dat concluderen wetenschappers van onder meer het Smithsonian Tropical Research Institute, Yale University en de University of Texas at Austin. In hun studie keken ze naar lokroepen en andere geluiden die dieren gebruiken tijdens de voortplanting. Ze wilden weten of mensen dezelfde geluiden aantrekkelijk vinden als de dieren waarvoor die geluiden bedoeld zijn.
Het idee komt niet uit het niets. Al in de jaren tachtig lieten de onderzoekers A. Stanley Rand en Michael J. Ryan zien dat vrouwtjes van de tungarakikker in de regenwouden van Centraal-Amerika de voorkeur geven aan mannetjes met een complexere roep. In het nieuwe onderzoek wilden Ryan en zijn collega’s weten of mensen die voorkeur ook delen.
Onderzoeker Logan James, hoofdauteur van de studie, raakte al vroeg gefascineerd door die vraag. “Toen ik zelf die voorkeuren van de vrouwtjeskikkers mocht meten, begon ik me af te vragen waar zulke voorkeuren vandaan komen,” zegt hij. “En omdat later ook bleek dat andere dieren ook een voorkeur bleken te hebben voor complexe roepen vroegen we ons af hoe vaak zulke akoestische voorkeuren eigenlijk voorkomen.”
Online game
Om dat te testen maakten de onderzoekers een online spel. Meer dan 4.000 mensen van over de hele wereld deden mee. Zij kregen telkens twee diergeluiden te horen en moesten aangeven welk geluid zij mooier of aantrekkelijker vonden. In totaal ging het om geluiden van 16 verschillende diersoorten uit het dierenrijk. Het ging daarbij om geluiden die al in eerdere studies waren opgenomen. Van elk geluidspaar was dus al bekend welk geluid het dier zelf verkiest.
Dat maakte het mogelijk om menselijke keuzes direct te vergelijken met de voorkeuren van dieren. Uit het onderzoek blijkt dat mensen opvallend vaak dezelfde voorkeur hebben als de dieren zelf. Sterker nog: hoe sterker een dier een voorkeur had voor een bepaald geluid, hoe groter de kans dat mensen precies datzelfde geluid kozen. Ook reageerden mensen sneller wanneer zij het geluid selecteerden dat ook door dieren als aantrekkelijker wordt gezien.
Medeonderzoeker Samuel Mehr zegt: “Bij deze speelse vorm van wetenschap doen mensen vrijwillig mee, omdat deelname op zich al leuk en interessant is. Voor biologen is dat echt een uitkomst: dankzij ons spel konden we de voorkeuren van heel veel mensen testen. En dan niet betreft maar één diersoort, maar meerdere diersoorten.”
Voorkeur voor complexiteit
De overeenkomst tussen mens en dier was het grootst bij lage tonen en bij geluiden met extra versieringen, zoals trillers en klikjes. Zulke toevoegingen maken een lokroep ingewikkelder. Die extra complexiteit blijkt aantrekkelijk te zijn voor zowel mensen als dieren.
Dat is belangrijk, omdat het suggereert dat de voorkeur voor bepaalde geluiden misschien dieper in onze natuur zit verankerd zit dan eerder gedacht. Wat schoonheid is wordt mogelijk niet alleen bepaald door je persoonlijke smaak, maar mogelijk ook door de eigenschappen van onze zintuigen en hersenen. Alhoewel mensen en dieren geluiden niet op dezelfde manier verwerken kunnen er mogelijk wel algemene principes bestaan die bepalen welke klanken mooier klinken.
De studie ondersteunt daarmee een oude gedachte van Charles Darwin. Die schreef ooit dat dieren soms bijna dezelfde “smaak voor het mooie” lijken te hebben als mensen. Zo laat onderzoeker Michael Ryan weten: “We laten zien dat de observatie van Darwin waarschijnlijk in algemene zin klopt, vermoedelijk doordat we veel eigenschappen van onze zintuigen delen met andere dieren.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Kijk je graag naar vogels? Dan geef je je brein misschien een voorsprong en Niet alleen minder zang: menselijk lawaai zet het leven van vogels op z’n kop . Of lees dit artikel: Eeuwenoud oogmysterie eindelijk opgelost: vogels zien zonder zuurstof .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
