Reizen en andere mensen zien, daar worden we gelukkig van, wordt weleens gezegd. Maar is dat ook echt waar? Onderzoekers namen de proef op de som en ontdekten inderdaad een verband tussen reizen en gezondheid.

Mensen die regelmatig plekken bezoeken buiten hun directe woonomgeving zijn over het algemeen gezonder dan mensen die veelal dicht bij huis blijven. Deze conclusie trekt een team van wetenschappers van de University College London in een nieuwe Britse studie over mobiliteit en gezondheid. Hoe vaak mensen reizen en het aantal bezochte plaatsen speelt een belangrijke rol hierin. Proefpersonen die regelmatig meer dan 24 kilometer van huis gaan, verkeren gemiddeld in een betere gezondheid dan de meer honkvaste medemens.

A roundtrip a day keeps the doctor away
Het lijkt erop dat het verschil in fitheid deels te verklaren is doordat de actieve reizigers meer kans hebben om familie en vrienden te zien. Thuisblijvers nemen vaak minder deel aan de maatschappij en zijn sociaal minder actief. Dit kan een negatief effect hebben op de fysieke en geestelijke gezondheid. De studie levert volgens de onderzoekers sterk bewijs voor de noodzaak van extra investeringen in openbaar vervoer en het beter onderhouden van autowegen in dunbevolkte gebieden. Vooral in afgelegen gebieden laat de infrastructuur voor middellange en lange afstanden nog vaak te wensen over. Dit onderzoek werd in Groot-Brittannië uitgevoerd, maar ook in grote delen van Nederland hebben mensen door het ontbreken van openbaar vervoer of financiële middelen moeite om van A naar B te reizen.

Het team focuste op het reisgedrag van mensen in het noorden van Engeland, waar de inwoners lager scoren op gezondheidstests dan in de rest van Engeland. Op het platteland en in de voorsteden aldaar kampen de inwoners met een slecht wegennet en beroerd openbaar vervoer. Ze zochten met name naar verbanden tussen de beperkingen om buiten de directe woonomgeving te reizen en de gezondheidstoestand van de lokale bevolking. Zo werden de geschiktheid van het openbaar vervoer, de reisfrequentie, het aantal bezochte plaatsen, afgelegde afstand, auto- en openbaar vervoergebruik gemeten en vergeleken.

Vijf dorpen verder op de koffie
“Onze hypothese was dat reisbeperkingen vanwege gebrek aan openbaar vervoer of een eigen auto gekoppeld zouden zijn aan het zelfgerapporteerde gezondheidsniveau dat bewoners, vanwege het gebrek aan maatschappelijke participatie”, zegt hoofdauteur van de studie Paulo Anciaes. “We onderzochten de verbanden tussen de reisbeperkingen (om meer dan 24 kilometer van huis te kunnen reizen), de woonlocatie, een aantal demografische kenmerken, sociale activiteiten en de zelfgerapporteerde gezondheid. En we ontdekten dat de belangrijkste variabele het aantal verschillende plaatsen is dat mensen buiten hun woongebied bezoeken. Dit correleert sterk met meer maatschappelijke participatie en een betere gezondheid.”

Eerder onderzoek stelde al vast dat reisbeperkingen bijdragen aan economische armoede en lager sociaal en psychisch welzijn, maar de impact op de gezondheid was nog niet eerder geanalyseerd. Het verband tussen reisbeperkingen, sociale participatie en gezondheid was het sterkst bij de groep 55-plussers. “Een aanzienlijk deel van de 55-plussers heeft last van de reisbeperkingen op het platteland. Ook hebben ze vaker last van eenzaamheid. In het noorden van Engeland trekken de jongeren in de landelijke en voorstedelijke gebieden in groten getale weg naar de steden, op zoek naar beter werk, een fijner sociaal leven en een betere infrastructuur”, legt Anciaes uit.

Overheid moet ingrijpen
“De noordelijke krimpregio’s vergrijzen in sneltempo en het openbaar vervoer en de staat van de wegen laat veel te wensen over. Ondertussen blijven oudere generaties achter in deze gebieden met beperkte vervoersmogelijkheden. De cirkel waarin zij zich kunnen verplaatsen en mensen bezoeken is klein, en dat leidt tot minder sociale participatie en een slechtere algemene gezondheid. De resultaten van deze studie benadrukken de noodzaak van nieuw overheidsbeleid dat de reisbeperkingen in de meer afgelegen regio’s vermindert. Er moeten betere opties komen voor privé- en openbaar vervoer, zodat het voor de bewoners mogelijk is om vaker en langer te reizen binnen hun budget”, besluit Anciaes.

Laat het een les zijn voor Nederland, waar ook in steeds meer landelijke regio’s het openbaar vervoer verdwijnt. Het is belangrijk voor de gezondheid en het levensgeluk van mensen om zich te kunnen verplaatsen buiten het eigen woongebied.