Het kostte Perseverance ongeveer een uur om het waardevolle buisje uit zijn buik te halen en er nog een laatste blik op te werpen, voordat de rover het voorzichtig op de grond liet vallen.

NASA’s Perseverance-rover speurt al enige tijd op Mars naar tekenen van oud, microbieel leven. In zijn zoektocht verzamelt het Marswagentje verschillende monsters, die hij in luchtdichte titanium buisjes opslaat. Uiteindelijk hopen de onderzoekers alle meegebrachte monsterbuisjes – maar liefst 42 in totaal – te vullen met interessante monsters van Mars. Het plan is dat de rover uiteindelijk een deel van de verzamelde monsterbuisjes op het oppervlak laat vallen. En zojuist heeft Perseverance het eerste exemplaar op een veilige plek gedropt.

Monsterbuisjes
Ondertussen heeft het Marswagentje op verschillende plekken in de Jezero-krater monsters genomen, in de hoop dat deze meer zullen onthullen over het verleden van Mars. De meeste van deze monsters bestaan uit Martiaans gesteenten en één exemplaar betreft een atmosferisch monster. Overigens nam Perseverance – voor de zekerheid – van elk gesteente dat hij tot nu toe heeft onderzocht, dubbele monsters. En tot nu toe droeg Perseverance deze allemaal mee in zijn ‘buik’.

Achterlaten
Het missieteam heeft nu besloten dat het tijd is om het eerste monster uit de buik te halen en op de grond achter te laten. Dit gebeurt alvast met het oog op de toekomstige Mars Sample Return-missie (zie kader).

Meer over de Mars Sample Return-missie
De toekomstige Mars Sample Return-missie – die waarschijnlijk pas tegen 2028 wordt gelanceerd – belooft een historische, maar gecompliceerde onderneming te worden. Tijdens de missie zullen de door Perseverance verzamelde en waardevolle monsters worden opgehaald en naar de aarde worden gebracht. Allereerst zal Perseverance de kostbare monsters naar een toekomstige lander brengen. De lander zal op zijn beurt met behulp van een robotarm de monsters in een capsule plaatsen, aan boord van een kleine raket. Op deze manier worden de monsters vervolgens gelanceerd en afgeleverd bij een orbiter, die ze ten slotte veilig en wel op aarde moet afleveren. De verwachting is dat de monsters rond 2033 op aarde arriveren. Vervolgens kunnen ze met behulp van geavanceerde instrumenten – die te groot en te complex zijn om naar Mars te vervoeren – bestudeerd worden. Niet alleen hopen wetenschappers hierdoor meer te weten te komen over de vroege evolutie van onze naaste buur, mogelijk zullen de monsters ook onthullen of Mars ooit leefbaar was en leven herbergde.
.
Bekijk in deze korte animatie de belangrijke momenten van NASA’s en ESA’s Mars Sample Return-missie. Video: NASA/ESA/JPL-Caltech/GSFC/MSFC

Het eerste monster dat Perseverance nu uit zijn buik heeft gehaald, is de kern van een stuk stollingsgesteente, ongeveer ter grootte van een krijtje, dat ‘Maleis’ is genoemd. Het Marswagentje verzamelde dit monster op 31 januari 2022 in een gebied van de Jezero-krater dat South Séítah heet.

Gelukt!
Overigens nam het proces behoorlijk wat tijd in beslag. Perseverance had bijna een uur nodig om het betreffende luchtdichte titanium buisje uit zijn buik te halen en er nog een laatste blik op te werpen, voordat de rover het voorzichtig op de grond liet vallen. En zelfs toen was de klus nog niet geklaard. Nadat het missieteam kon bevestigen dat het buisje op de grond lag, werd de hulp van de WATSON-camera ingeroepen om er zeker van te zijn dat het buisje niet was weggerold en voor de wielen van Perseverance terecht was gekomen. Maar NASA komt met goed nieuws. Want het is allemaal gelukt! Het eerste buisje, gevuld met belangrijk gesteente van Mars, ligt naar behoren op het rode zand klaar om opgeraapt te worden.

Met behulp van WATSON controleerden onderzoekers of het eerste, op de grond geplaatste monsterbuisje niet per ongeluk was weggerold en voor de wielen van Perseverance terecht was gekomen. Afbeelding: NASA/JPL-Caltech/MSSS

Maleis is de eerste van de in totaal tien buisjes die door Perseverance op de grond achtergelaten zullen worden. In de komende twee maanden zal Perseverance de rest op ongeveer dezelfde plek, die ‘Three Forks’ is genoemd, deponeren. Het doel is om hier een heus ‘monsterdepot’ te bouwen, de eerste van de mensheid op een andere planeet. Het depot markeert een historische eerste stap op weg naar de toekomstige Mars Sample Return-missie.

Oppakken
Of deze met zorg gedropte buisjes overigens überhaupt door iets of iemand opgepakt gaan worden, is nu nog helemaal de vraag. Eigenlijk dient het depot als back-up-plan. Zoals gezegd neemt Perseverance van elk gesteente een dubbel monster. Het idee is dat de rover, tijdens de aankomende Mars Sample Return-missie, de monsters die hij in zijn buik draagt naar een lander zal brengen, alvorens ze naar de orbiter worden gelanceerd. Als echter blijkt dat Perseverance het om de één of andere reden toch niet voor elkaar krijgt om de monsters zelf weg te brengen, zullen er helikoptertjes in de bres springen die de reservemonsters, achtergelaten in Three Forks, eigenhandig komen ophalen.

Kortom, de hoop is dus eigenlijk dat de monsters in Three Forks nooit zullen worden opgeraapt. Toch is het een prettige gedachte, dat als er iets met de monsters die Perseverance in zijn buik draagt gebeurt, de veelomvattende missie niet helemaal in duigen valt. Mocht het ergste gebeuren, dan liggen er bezaaid op de grond nog reservemonsters. “Dat het nu gelukt is om het eerste monster op de grond te laten vallen, is een geweldig sluitstuk van onze belangrijkste missieperiode, die eindigt op zes januari,” zegt teamlid Rick Welch. “We kunnen nu het eerste hoofdstuk van de missie afsluiten.”