Curiosity laat weer eens van zich horen. De Marsrover stuitte tijdens zijn buitenaardse rondes op verschillende organische stofjes. En dat blijken niet zomaar moleculen: onderzoekers reppen over de bouwstenen van leven.
De ontdekking is het resultaat van een experiment dat nooit eerder op een andere planeet is uitgevoerd. Het is nog veel te vroeg om te stellen dat er leven is gevonden op de rode planeet, maar het brengt wetenschappers wel een flinke stap dichter bij het beantwoorden van die ene grote vraag: zijn we alleen in het universum?
Het Marsoppervlak blijkt in ieder geval verrassend goed in staat om organisch materiaal te bewaren. Of om precies te zijn: de koolstofhoudende moleculen die op aarde vaak worden geassocieerd met leven.
Vruchtbare regen
Onder leiding van geoloog Amy Williams van de University of Florida identificeerde het onderzoeksteam meer dan twintig verschillende organische verbindingen. Eén daarvan springt eruit: een stikstofhoudend molecuul dat qua structuur lijkt op een voorloper van DNA, iets dat nog nooit eerder is waargenomen op Mars. Curiosity vond ook benzothiofeen, een complex molecuul dat meestal via meteorieten op planeten terechtkomt. “Hetzelfde materiaal dat ooit op Mars neerregende, viel ook op aarde”, legt Williams uit. “En waarschijnlijk zijn we zo aan onze bouwstenen voor leven gekomen.”
3.500.000.000 jaar oud
Het lijkt er sterk op dat het om organisch materiaal gaat dat zo’n 3,5 miljard jaar op Mars bewaard is gebleven. Dat maakt de vondst extra bijzonder. “We denken dat het hier gaat om organisch materiaal dat al miljarden jaren intact is”, zegt Williams. “De leeftijd ervan is cruciaal, want het helpt ons bepalen of een omgeving ooit geschikt was voor leven. En het laat zien dat sporen van leven, in de vorm van organische koolstof, ongelooflijk lang bewaard kunnen blijven.” Toch is voorzichtigheid geboden: de geoloog legt uit dat deze moleculen ook ontstaan kunnen zijn door geologische processen op Mars of via inslagen van meteorieten. Op dit moment is er geen manier om hier onderscheid tussen te maken.
Speuren in een oud meer
De metingen werden uitgevoerd in de Gale-krater, waar ooit een meer gelegen was. Curiosity rijdt al sinds 2012 rond op de bodem. Specifiek richtte het onderzoek zich op de regio Glen Torridon, die rijk aan kleimineralen is, ideaal om organisch materiaal te conserveren. Voor het experiment is een ingenieuze techniek gebruikt. Met behulp van de chemische stof TMAH zijn grote moleculen in kleinere stukjes geknipt, zodat ze op locatie geanalyseerd konden worden door het instrumentenpakket SAM (Sample Analysis at Mars). Dat was geen eenvoudige klus: Curiosity heeft slechts een kleine hoeveelheid van deze chemische stof aan boord. Elke meting moest dus zorgvuldig worden gepland.
Zoals gezegd: de ontdekking is veelbelovend, maar definitief bewijs voor leven op Mars is dit zeker nog niet. Daarvoor moeten gesteenten naar de Aarde worden gebracht voor gedetailleerde analyse. Intussen werken toekomstige missies, zoals de Rosalind Franklin-rover en de Dragonfly-missie, al met geavanceerdere technieken om verder te zoeken naar organische stoffen. “We weten nu dat complexe organische moleculen vlak onder het Marsoppervlak bewaard blijven voor miljarden jaren”, zegt Williams. “We hopen dan ook dat we ooit moleculen vinden die écht wijzen op leven.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Hoe een misverstand over Mars de mythe van de marsmannetjes voedde en Zijn dit de eerste echte sporen van leven op Mars? Marsrover vond mysterieuze klontjes die mogelijk van organische oorsprong zijn. Of lees dit artikel: Dit is een van de verrassende manieren waarop Mars zijn water is kwijtgeraakt.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
