Het missie-team hoopt met Insight’s laatste krachten nog belangrijke wetenschappelijke gegevens te kunnen verzamelen.

Marslander Insight is stervende. Dat maakte NASA vorige maand al bekend. De lander, die al enkele jaren de inwendige structuur van Mars onderzoekt, verliest door de ophoping van stof op de zonnepanelen geleidelijk aan vermogen. Het plan was dan ook om de seismometer waar de lander mee uitgerust is eind deze maand uit te schakelen. Maar het missie-team is van gedachten veranderd. “Insight is nog niet klaar,” aldus Lori Glaze van NASA.

Wat is er aan de hand?
Vorige maand maakte NASA bekend dat Marslander Insight nog hooguit enkele maanden te leven heeft. De reden is het verlies aan vermogen door zoals gezegd de ophoping van stof op de zonnepanelen van de lander. Insight is uitgerust met twee zonnepanelen die elk ongeveer 2,2 meter breed zijn. Toen de Marslander in november 2018 op Mars arriveerde, produceerden deze zonnepanelen ongeveer 5.000 wattuur per Marsdag – ook wel sol genoemd (1 Marsdag komt overeen met 1 aardse dag en 39 min). Voor je beeldvorming, dat is genoeg om een elektrische oven een uur en 40 minuten van stroom te voorzien. Maar Mars is een stoffige planeet. En dat stof is tevens neergedaald op de zonnepanelen van Insight. Het betekent dat zijn zonnepanelen vorige maand nog slechts 500 wattuur per sol produceren – genoeg om dezelfde elektrische oven slechts 10 minuten van stroom te voorzien. De komende tijd zal de Marslander steeds meer vermogen verliezen en als een nachtkaars uitgaan.

Het vermogen van Marslander Insight neemt met de dag af. Op dit moment zijn dan ook al alle instrumenten behalve de seismometer uitgeschakeld. De werkzaamheden van de seismometer zouden zoals gezegd eind juni worden stilgelegd. Op die manier zou de lander nog tot het eind van dit jaar te leven hebben en bijvoorbeeld nog af en toe een foto naar de aarde kunnen sturen. Maar het missie-team laat nu weten de tijdlijn van de missie te herzien.

Herprogrammeren
Marslander Insight zal toch ook na juni, op zijn laatste krachten, op jacht gaan naar marsbevingen. “We willen elk laatste beetje wetenschap verzamelen voordat de lander zijn werkzaamheden neerlegt,” zegt Glaze. Het team zal de lander herprogrammeren, om zo de seismometer zolang mogelijk aan de praat te houden. Dit betekent dat de seismometer tot eind augustus of hooguit begin september in bedrijf zal zijn.

Hoge prijs
Deze beslissing heeft echter wel een hoge prijs. Door de seismometer langer te laten werken, zullen de batterijen van de lander namelijk sneller ontladen. Dit betekent dat het ruimtevaartuig eerder zonder stroom zal komen te zitten. En dus zal ook de gehele missie van Insight eerder tot een einde komen.

Marsbevingen
Toch vermoedt het team dat dit de beste keus is. Door de seismometer langer in bedrijf te houden, hopen de onderzoekers namelijk ook extra marsbevingen te kunnen detecteren. “Het doel is om zoveel mogelijk wetenschappelijke gegevens te verzamelen tot het punt dat Insight helemaal niet meer functioneert, in plaats van energie te besparen en de lander te laten werken zonder wetenschappelijk voordeel,” zegt Chuck Scott, InSight’s projectmanager.

De missie van InSight (afkorting van Interior Exploration using Seismic Investigations, Geodesy and Heat Transport) was een enerverende, die alle verwachtingen overtrof. De lander heeft sinds zijn aankomst op de rode planeet in 2018 met behulp van zijn seismometer meer dan 1300 marsbevingen gedetecteerd, wat belangrijke informatie opleverde over de diepte en samenstelling van de Martiaanse korst, mantel en kern. Met de andere instrumenten heeft Insight essentiële weergegevens verzameld, de bodem onder de lander onderzocht en overblijfselen van het oude magnetische veld van Mars bestudeerd. En dus kan het team met trots op Insight’s werkzame leven terugkijken; een missie die ons veel geleerd heeft over onze naaste, maar nog altijd mysterieuze buur.