Wetenschappers trekken aan de bel: de geschiedenis van de tabaksindustrie lijkt zich te herhalen met de e-sigaret. Waar het bij de traditionele sigaret bijna honderd jaar duurde voordat de schadelijke gevolgen eindelijk onomstotelijk vaststonden, waarschuwen onderzoekers nu dat we bij vapes niet opnieuw decennialang moeten afwachten. Recent onderzoek wijst uit dat e-sigaretten waarschijnlijk long- en mondkanker veroorzaken.
Ontkenning
In de negentiende eeuw doken de eerste rapporten over de gevaren van roken al op. Destijds werden verbanden gelegd met blindheid, gezichtsverlamming en zelfs ‘intellectuele middelmatigheid’. Deze vroege signalen werden echter jarenlang afgedaan als onbelangrijk.
Pas in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw bewezen grote epidemiologische studies dat roken de directe oorzaak was van ziekten en aandoeningen als longkanker en hart- en vaatziekten.
De opkomst van de e-sigaret
E-sigaretten kwamen rond 2003 op de markt en werden, en worden, vaak gepresenteerd als een veiligere manier om te roken of als hulpmiddel om te stoppen. In het echt blijkt dat grimmiger. Hoewel vapes nog maar zo’n twintig jaar bestaan, zien we nu al gezondheidsproblemen die parallel lopen aan die van tabak, zoals chronische hoest, hartinfarcten en een verhoogde bloeddruk.
Het nieuwe onderzoek, gepubliceerd in tijdschrift Carcinogenesis, benadrukt dat we niet nog eens tachtig jaar moeten wachten op definitief bewijs. De eerste signalen zijn volgens hen sterk genoeg om nu in te grijpen.
De vloeistoffen in vapes en e-sigaretten bevatten stoffen die kankerverwekkende eigenschappen hebben. Deze chemicaliën kunnen leiden tot DNA-schade, chronische ontstekingen en oxidatieve stress. In experimenteel onderzoek met muizen resulteerde directe blootstelling aan vape-vloeistoffen zelfs in de ontwikkeling van longtumoren.
Uit voorzorg
De wetenschappelijke wereld adviseert een voorzorgsprincipe. Hoewel de epidemiologische technieken sinds de jaren vijftig sterk zijn verbeterd, blijft het risico op langetermijnschade groot. “Hoewel roken ooit het voordeel kreeg van twijfel, mag hetzelfde nu niet worden toegekend aan vapen, gezien de sterkte aan bewijs over kankerverwekkendheid”, concluderen de onderzoekers.
Het blijft echter belangrijk om te beseffen dat het ‘geenszins betekent dat mensen die met behulp van e-sigaretten succesvol gestopt zijn weer moeten gaan roken’, waarschuwt Professor Becky Freeman (niet betrokken bij de studie) van de University of Sydney in een reactie op het onderzoek.
Expertreactie toegevoegd d.d. 2 april 2026.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Ernstige nicotineverslaving dreigt voor vapende jongeren in de Verenigde Staten en Zelfs een beetje roken leidt al tot fors hoger risico op overlijden. Of lees dit artikel: Het creëren van een rookvrije generatie kan wereldwijd maar liefst 1,2 miljoen longkankerdoden voorkomen.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
