Lachgas blijkt te werken als een medicijn tegen zware depressie

Lachgas zou kunnen helpen als een behandeling tegen zware depressies. Dat blijkt uit een meta-analyse geleid door de University of Birmingham.

Onderzoekers concluderen dat een korte behandeling met medisch lachgas depressieve klachten snel kan verminderen, zelfs bij mensen die niet reageren op gewone antidepressiva. Tegelijkertijd waarschuwen ze ook dat er nog weinig bekend is over hoe veilig het gebruik van lachgas is op de lange termijn. Er is volgens het team dan ook nog veel onderzoek nodig voordat deze behandeling een vaste plek in de zorg kan krijgen. Het onderzoek is te vinden in eBioMedicine.

Medicijnen vaak niet effectief

Een depressie gaat verder dan ‘je even sip voelen’. Het is een ernstige en vaak langdurige aandoening waar mensen serieus last van kunnen hebben. Veel mensen slikken daarom antidepressiva. Helaas vaak niet met veel succes: eerder onderzoek van dezelfde onderzoeksgroep liet zien dat ongeveer 48 procent van de patiënten in het Verenigd Koninkrijk weinig baat heeft bij die middelen. Voor deze groep zijn nieuwe behandelopties hard nodig.

Voor het onderzoek keken wetenschappers van de University of Birmingham en de University of Oxford naar de mogelijke medische rol van lachgas. Het team voerde hiervoor een meta-analyse uit. Dat is een soort verzamelonderzoek waarin de resultaten van meerdere eerder uitgekomen onderzoeken samen worden bekeken. In dit geval ging het om de resultaten van zeven klinische testen en vier papers afkomstig van internationale onderzoeksgroepen. Al deze studies onderzochten het effect van medisch toegediend lachgas bij mensen met verschillende vormen van depressie.

Kort maar krachtig

Een belangrijke conclusie uit deze analyse is dat zelfs een enkele behandeling met ingeademd lachgas met een concentratie van 50 procent in drie van de onderzoeken zorgde voor een snelle en duidelijke afname van depressieve klachten. Die verbetering was vaak al binnen 24 uur te zien, maar na een week al snel weer verdwenen. Bij herhaalde behandelingen, verspreid over meerdere weken, bleken de verbeteringen langer aan te houden. Dat wijst erop dat er mogelijk meerdere behandelingen nodig zijn om het gunstige effect vast te houden.

De onderzoekers denken dat lachgas werkt via dezelfde soort receptoren in de hersenen als ketamine, een ander middel dat bekendstaat om zijn snelle werking bij depressie. Beide middelen grijpen vermoedelijk in op een systeem dat belangrijk is voor de communicatie tussen hersencellen. Volgens het team zou dat kunnen verklaren waarom sommige patiënten zich al kort na het inademen van lachgas beter voelen.

Langdurig gebruik

De studie keek ook naar de veiligheid van lachgas. Sommige deelnemers kregen bijwerkingen, zoals misselijkheid, duizeligheid en hoofdpijn. Deze klachten bleken echter mild en snel te verdwijnen. Bij hogere doseringen kwamen deze bijwerkingen vaker voor. In de onderzochte studies werden geen gezondheidsrisico’s voor de korte termijn gemeld. De onderzoekers benadrukken wel dat ze nog niet weten hoe veilig het middel is bij langdurig of herhaald gebruik en dat daar meer onderzoek voor nodig is.

Onderzoeker Kiranpreet Gill van de University of Birmingham laat weten: “er zijn steeds meer onderzoeken naar bestaande medische middelen die misschien ook kunnen helpen bij een sombere stemming. Dit onderzoek bundelt het beste bewijs dat we tot nu toe hebben en laat zien dat lachgas snel en merkbaar verlichting kan geven voor mensen met een ernstige depressie.”

Experimentele behandeling

Gill voegt daaraan toe dat de analyses laten zien dat lachgas deel kan uitmaken van een nieuwe generatie snelwerkende behandelingen voor depressie. Volgens haar vormt dit onderzoek “de basis voor toekomstige studies naar herhaalde en zorgvuldig begeleide behandelingen, zodat we beter kunnen bepalen hoe we lachgas in de praktijk kunnen inzetten bij patiënten die niet reageren op de gebruikelijke zorg.”

De onderzoekers werken nu aan een vervolgonderzoek. Daarin willen ze testen of lachgas veilig en herhaalbaar kan worden aangeboden als behandeling voor een ernstige depressie. De uitkomsten moeten duidelijk maken hoe lachgas kan worden ingepast in de bestaande zorg en of het echt een nieuwe keuze kan worden voor patiënten die niet genoeg hebben aan standaardantidepressiva. Tot die tijd blijft volgens het team lachgas een experimentele behandeling die alleen onder strikt medisch toezicht gebruikt mag worden.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Een soort hersenpacemaker werkt tegen zware, onbehandelbare depressie en Lichamelijke bijwerkingen van antidepressiva verschillen enorm: veel persoonlijkere behandeling nodig . Of lees dit artikel: Onderzoeker luidt de noodklok: finasteride kan leiden tot een hevige depressie en zelfs suïcide .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: