Een nieuwe super-El Niño dreigt de wereld te teisteren met hittegolven, overstromingen en droogte, nog eens versterkt door klimaatverandering. Maar wat als je dit zou kunnen onderbreken, precies op het moment dat het begint te ontstaan?
Dat is het uitgangspunt van een nieuwe studie, waarin onderzoekers met computermodellen laten zien dat het kunstmatig helderder maken van wolken boven de Stille Oceaan het weerpatroon kan neutraliseren en de ergste gevolgen kan afzwakken.
Gerichte ingreep in plaats van wereldwijde afkoeling
Eerder onderzoek naar zogeheten geo-engineering richtte zich vooral op het afkoelen van de hele planeet. Deze nieuwe studie stelt in plaats daarvan een veel gerichtere interventie voor. “Deze kortere tijdschalen voor interventies kunnen een hele krachtige manier zijn waarop geo-engineering zijn intrede doet in het geheel aan reacties op klimaatverandering”, vertelt hoofdauteur Jessica Wan van de University of Chicago aan AFP.
De inspiratie kwam uit een opmerkelijk natuurlijk experiment. Eerder onderzoek toonde aan dat de verwoestende bosbranden tijdens de Australische ‘Black Summer’ van 2019-2020 een belangrijke rol speelden bij het ontstaan van een meerjarige La Niña, de verkoelende tegenhanger van El Niño. Rookdeeltjes kwamen in de wolken terecht en zetten een kettingreactie in gang die de wolken witter maakte, waardoor meer zonlicht werd teruggekaatst.
Leestip: El Niño komt eraan: waarom klimaatwetenschappers zich nu extra zorgen maken
Daarop vroegen Wan en haar collega’s zich af of ze met geo-engineering een vergelijkbaar effect konden bereiken. Met een krachtig model onderzochten ze wat het effect zou zijn geweest van het kunstmatig witter maken van wolken boven een groot rechthoekig gebied in de Stille Oceaan, toegepast op de El Niño-episodes van 1997-1998 en 2015-2016. In theorie kun je dit doen met schepen die zijn uitgerust met sproeikoppen die zeezout de lagere atmosfeer in spuiten.
El Niño zorgt voor een opwarming van soms wel 3 graden van het zeeoppervlak in de oostelijke tropische Stille Oceaan met wereldwijde gevolgen zoals droogte in Australië, nattere winters in Oost-Afrika en hogere wereldwijde temperaturen. De extreme weersomstandigheden die met El Niño samenhangen, hebben al mensenlevens gekost en duizenden miljarden dollars aan economische schade veroorzaakt.
Wanneer beginnen
Na meerdere simulaties bleek de interventie het beste te werken wanneer die vroeg begon, dus in juni, en doorging tot de daaropvolgende februari. “Maar de reden waarom mensen dit ooit zouden willen, is niet vanwege de temperatuur in een afgebakend stuk van de Stille Oceaan, maar natuurlijk om hoe de effecten zich vertalen naar het land”, aldus Wan.
De helderdere wolken keerden de meeste temperatuur- en neerslageffecten om: gebieden die warmer werden onder El Niño werden koeler, streken die natter werden, werden juist droger, en omgekeerd.
Nog niet klaar voor gebruik
Wat is het addertje onder het gras? Om te beginnen is de technologie nog niet klaar. Teams over de hele wereld werken aan sproeikoppen die zeezout de lucht in kunnen spuiten, maar de huidige apparaten kunnen bij lange na niet genoeg volume produceren. Zelfs als zo’n sproeikop wordt geperfectioneerd, zouden er ongeveer 2400 schepen nodig zijn om het benodigde effect te bereiken.
Naast de technische uitdagingen zijn er ook andere risico’s. Niet alle regio’s in de wereld profiteren van het omkeren van El Niño en de modellen lieten onbedoelde gevolgen zien, waaronder opwarming boven Europa en Azië. “Het andere addertje is dat we niet naar de langetermijneffecten hebben gekeken”, zegt Wan, waaronder wat er zou gebeuren als het witter maken van wolken herhaaldelijk wordt ingezet om El Niño’s te onderdrukken.
Morele discussie
Geo-engineering kent bovendien veel critici, die stellen dat het een moreel risico creëert: vervuilers krijgen zo een vrijbrief om CO2 te blijven uitstoten als het klimaat kunstmatig kan worden afgekoeld. Wan is het daar niet mee eens. “We zijn voorbij het punt waarop we de uitstoot vandaag gewoon kunnen stopzetten en dat alles dan goedkomt, we zitten al vast aan opwarming en dus zie ik geo-engineering als: hoe kunnen we de ergste gevolgen beperken terwijl we werken aan een langetermijnoplossing?” Ze besluit: “Ik denk dat het onverantwoord is om dit onderzoek niet te doen, gezien de context waarin we ons bevinden.”
Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
