Een nieuwe Hubble-foto van sterrenstelsel NGC 2835 toont voor het eerst de fijne details van zijn stervormingsgebieden, die oplichten als een kosmisch bloemenperk.
De Hubble ruimtetelescoop heeft opnieuw zijn onovertroffen precisie bewezen met een verbluffend nieuw portret van spiraalstelsel NGC 2835. Dit ‘naar ons toe gerichte’ stelsel, dat zich op 35 miljoen lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Waterslang (Hydra) bevindt, lijkt op het eerste gezicht op eerdere opnames. Toch schuilt het bijzondere van deze nieuwe afbeelding in een specifiek kleur infrarood licht, dat een bloemrijk schouwspel van stervorming onthult.
Deze nieuwe opname omvat namelijk voor het eerst ook H-alpha (Hα) emissies, een specifieke golflengte van infrarood licht. Hierdoor komen tientallen helderroze nevels in de spiraalarmen opeens in volle glorie tevoorschijn. Deze ‘bloeiende’ structuren zijn H II-gebieden: enorme wolken van waterstofgas die worden verhit en opgelicht door de intense straling van pasgeboren, zware sterren. Astronomen gebruiken de waargenomen H-alpha emissies als een kosmische verklikker voor de verschillende levensfasen van sterren, van geboorte tot dood.
Deze nieuwe Hubble-opname maakt deel uit van een grootschalige survey naar 19 nabije sterrenstelsels, met als doel om meer dan 50.000 van zulke nevels in kaart te brengen. Het uiteindelijke doel is om te begrijpen hoe jonge sterren met hun intense straling en krachtige winden de gaswolken in hun omgeving – hun eigen kraamkamer – vormen en beïnvloeden.
Eerdere opname door Webb en Hubble
Het is niet de eerste keer dat NGC 2835 wordt vastgelegd. In 2020 portretteerde Hubble het stelsel al, waarbij de donkere stofbanen en blauwe sterrenhopen opvielen. Het echte contrast is echter te zien wanneer Hubble samenwerkt met de James Webb ruimtetelescoop. Waar Hubble in optisch licht de stofbanen als donkere rivieren ziet, ziet Webb in infrarood licht datzelfde stof juist gloeien. Samen geven ze een compleet beeld van de ingrediënten voor stervorming.
Hubble–de Vaucouleurs
Waar past dit fraaie sterrenstelsel nu eigenlijk in de kosmische familie? Morfologisch wordt NGC 2835 geclassificeerd als een SABc-stelsel in het Hubble–de Vaucouleurs-systeem. Dit betekent dat het een tussenvorm is: het beziet duidelijke spiraalarmen (Sc) maar heeft slechts een zwakke of beginnende centrale balk (SAB), wat het plaatst tussen de pure spiraalstelsels en de gebalkte spiralen in. Deze tussenpositie maakt het tot een perfect studieobject voor astronomen.
Slot
Met deze nieuwe data voegt Hubble weer een cruciale laag toe aan onze kennis van hoe sterrenstelsels, inclusief onze eigen Melkweg, evolueren. Elke nieuwe golflengte van licht onthult een ander deel van het verhaal, van het gloeiende stof tot de brandende kraamkamers van nieuwe sterren.
Wil je de foto’s op zeer hoge resolutie downloaden, klik dan hier, hier, resp. hier voor de foto’s van Hubble (2025), Webb (2024) en Hubble (2020). Wil je de Webb foto (2025) bekijken in ESA SkyView, klik dan hier.
