Het kijken van een paar minuten fitnesscontent op TikTok kan jonge mannen minder tevreden maken over hun eigen lijf.
Dat blijkt uit nieuw Australisch onderzoek van Flinders University. De studie verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Body Image. De onderzoekers keken naar de invloed van populaire TikTok-video’s over fitness en spieropbouwende supplementen op jonge mannen.
De uitkomst is opvallend. Mannen die korte video’s gevuld met gespierde lichamen, fitnesstips en supplementen zagen voelden zich daarna minder tevreden over hun eigen lijf. Ook hadden ze naderhand meer interesse in het gebruik van creatine. Dat is een veelgebruikt supplement dat vaak wordt ingezet door mensen die spiermassa willen opbouwen.
Zelfbeeld
Voor het onderzoek kregen ruim 280 mannen tussen de 17 en 30 jaar drie minuten aan TikTok-video’s te zien. De deelnemers werden verdeeld in drie groepen. De eerste groep keek naar fitnessadvies. Een tweede groep keek naar video’s waarin supplementen werden gepromoot. Een derde groep zag neutrale reisvideo’s. Daarna vulden de mannen vragenlijsten in over hun lichaam, voedingspatronen, fitheid en mogelijke interesse in spieropbouwende middelen.
Vooral de fitnessvideo’s bleken gevaarlijk te zijn: ze maakten jonge mannen het minst tevreden over hun eigen fitheid. Ook zorgden ze ervoor dat jonge mannen sneller creatine wilden gebruiken. Opvallend genoeg waren fitnessvideo’s wat dat betreft soms invloedrijker dan de video’s die direct over supplementen gingen. Volgens de onderzoekers kan dat komen doordat workoutvideo’s al snel de indruk kunnen wekken dat je extra producten nodig hebt om mee te kunnen doen.
De onderzoekers benadrukken dat het dus niet alleen gaat om de hoeveelheidtijd die iemand op sociale media doorbrengt. Professor Ivanka Prichard zegt: “Het probleem is niet de schermtijd zelf. Het gaat om de herhaalde blootstelling aan extreem gespierde lichamen, supplementreclames en fitnesscontent die steroïdengebruik lijkt te promoten.”
Vergelijken
Niet elke jonge man reageerde even sterk op de video’s. De effecten waren het grootst bij mannen die al een sterke wens hadden om gespierder te worden. Een belangrijk deel van de verklaring daarvoor heeft volgens de onderzoekers te maken met de drang om jezelf te vergelijken met een ander.
Hoofdonderzoeker Nepheli Beos zegt: “Mensen onderschatten vaak hoe impactvol het maken van zulke sociale vergelijkingen kan zijn, zeker wat betreft visuele platforms zoals TikTok. Als je jezelf vergelijkt met een onrealistisch beeld kan de impact daarvan al snel gigantisch zijn.”
Leestip: Huidverzorgingstips van ‘skinfluencers’ op TikTok blijken enorm schadelijk te zijn
Dat maakt de resultaten relevant. TikTok staat vol met vaak strak gemonteerde fitnessvideo’s. Die kunnen motiverend lijken, maar ze tonen vaak een onrealistisch beeld: perfecte routines die niemand kan volhouden en mooie beloftes die uiteindelijk niet zoveel te maken hebben met de realiteit.
Beos zegt: “Wat eruitziet als een gewone video kan daardoor al snel onzekerheid en risicovol gedrag veroorzaken.” Daarom pleiten de onderzoekers voor meer mediawijsheid. Jonge mannen moeten leren herkennen wanneer fitnesscontent hen oprecht helpt, en wanneer die vooral onzeker maakt en gezondheidsrisico’s onderbelicht laat.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Psychologen slaan alarm: volgens TikTok heeft iedereen ADHD, maar er klopt niets van de symptomen en Raar maar waar: je kunt je emoties over klimaatverandering beter niet laten zien . Of lees dit artikel: Zo groot is de invloed van influencers: een fles wijn op tafel zet al aan tot drinken .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
