De komeet werd vorig jaar ontdekt en scheert later deze maand langs onze zon.

Vorig jaar rond deze tijd had niemand nog van C/2022 E3 gehoord; de komeet werd pas in maart 2022 met behulp van de Zwicky Transient Facility ontdekt. Op dat moment haastte de komeet zich al richting onze zon en bevond deze zich reeds binnen de baan van Jupiter. Inmiddels zijn we een jaar verder en nadert de komeet perihelium; het punt in zijn baan dat het dichtst bij onze zon ligt. En terwijl de komeet zich richting de zon haast, wordt deze helderder (zie kader).

Kometen worden ook wel aangeduid als vieze ijsballen. Ze zijn namelijk opgebouwd uit ijs, gassen en stof. Kometen geven zelf geen licht af. Maar hun ijzige oppervlak kan wel zonlicht reflecteren. Wanneer kometen dichter bij de zon in de buurt komen, is er meer zonlicht om te reflecteren en worden ze dus helderder. Daarnaast worden ze sterker door de zon verwarmd, waardoor een deel van hun ijs sublimeert (hierbij gaat het ijs in één klap over in waterdamp). In het ijs opgesloten stofdeeltjes komen vrij en vormen samen met de gassen een coma: een nevelige wolk van gas rond de komeetkern. Ook kan de komeet een staartje krijgen. Dat vrijgekomen materiaal gaat ook zonlicht reflecteren, waardoor de helderheid van de komeet nog verder toeneemt.

Perihelium
Op 12 januari is de afstand tussen de zon en komeet C/2022 E3 het kleinst. De afstand tussen de zon en de komeet is dan iets groter dan de afstand tussen de zon en de aarde. Rond 1 februari is de afstand tussen de aarde en de komeet het kleinst; C/2022 E3 nadert onze planeet dan tot zo’n 0,29 AU, oftewel 43,3 miljoen kilometer. Het beste moment om de komeet vanuit Nederland en België waar te nemen, ligt volgens de site Hemel.waarnemen.com echter rond 28 januari.

Met het blote oog?
En heel misschien hoef je op dat moment niet eens je verrekijker of telescoop op te zoeken. Er is namelijk een gerede kans dat C/2022 E3 tegen die tijd zo helder is dat deze zelfs met het blote oog zichtbaar is. Astronomen houden echter een slag om de arm; het is heel lastig om te voorspellen hoe de helderheid van een komeet zich gaat ontwikkelen. Zeker als we die komeet nog niet eerder langs de zon hebben zien scheren (zoals bij C/2022 E3 het geval is). Maar als de toename in helderheid zoals we die in de afgelopen maanden hebben gezien, doorzet, is er zeker een kans dat C/2022 E3 met het blote oog te zien is. En anders zou je deze in ieder geval met behulp van een verrekijker toch wel moeten kunnen waarnemen.

NEOWISE
Het komt niet heel vaak voor dat een komeet met het blote oog te zien is. Eén van de meest memorabele recente voorbeelden van een met het blote oog waarneembare komeet is wel NEOWISE. Die gaf in de zomer van 2020 een geweldige show weg die ook vanuit Nederland goed zichtbaar was (bekijk de foto’s hier!).

Zo’n spektakel gaat C/2022 E3 in ieder geval niet verzorgen, zo stellen astronomen. Toch blijft het natuurlijk de moeite waard om later deze maand – hetzij met behulp van een verrekijker of telescoop – op jacht te gaan naar de komeet. Want het blijft fascinerend om een ijzig restant van de bouw van ons 4,5 miljard jaar oude zonnestelsel langs de hemel te zien bewegen. Bovendien lijkt de komeet C/2022 E3 zo’n lange omlooptijd te hebben dat wij – maar ook vele generaties na ons – er nooit meer getuige van zullen zijn dat deze de zon en aarde passeert.

Meer weten…
…over waar je komeet C/2022 E3 later deze maand aan de nachthemel kunt vinden? En wanneer je kansen op succes het grootst zijn? Op Hemel.waarnemen.com zijn kaartjes en tabellen te vinden die onthullen waar en wanneer je de komeet het beste kunt zoeken. Alvast heel veel waarneemplezier gewenst!