Nog een goede reden om er niet aan te beginnen.

Het is misschien niet zo’n prettige mededeling, maar de mogelijkheid dat er een heuse kernoorlog uitbreekt, is helaas niet ondenkbaar. Verscheidende grootmachten, maar ook enigszins kleinere landen, hebben zwaar geschut klaarliggen voor het geval de spanningen hoog oplopen. Dat het ongekende gevolgen zal hebben als deze desastreuse kernwapens daadwerkelijk ingezet zullen worden, is natuurlijk geen verrassing. Maar in een nieuwe studie komen onderzoekers met nog een goede reden om er niet aan te beginnen.

Nucleaire winter
Al in de jaren tachtig ontdekten wetenschappers dat de grote hoeveelheden fijnstof die door een kernoorlog in de atmosfeer terechtkomen, kunnen leiden tot een zogenoemde nucleaire winter. De roetdeeltjes zullen binnen enkele weken door de wind over de hele wereld worden geblazen. Hierdoor wordt het zonlicht tegengehouden waardoor het erg donker en bovendien behoorlijk koud zal worden. De omstandigheden op onze planeet zullen verre van prettig zijn. Het zal het klimaat op aarde volledig veranderen, waardoor ook het ritme van moessons en El Niño’s in de war wordt geschopt. Zo’n nucleaire winter kan er bovendien voor zorgen dat er minder planten groeien. Dit kan leiden tot voedselschaarste bij zowel mens als dier.

Studie
Hoewel dat natuurlijk al vrij dreigend klinkt, tonen onderzoekers in een nieuwe studie aan dat de atmosferische gevolgen van een wereldwijde nucleaire oorlog zelfs nóg ernstiger zijn dan eerder werd gedacht. In de studie gebruikten de onderzoekers nieuw ontwikkelde computertechnieken om het klimaat te modelleren, om op die manier meer te weten te komen over de effecten van een hypothetische kernoorlog op de stratosfeer én de hoeveelheid UV-straling die het aardoppervlak bereikt. De onderzoekers gingen uit van twee scenario’s: 1) een nucleaire oorlog tussen India en Pakistan waarbij zo’n 5 megaton rook de lucht wordt gepompt en 2) een kernoorlog tussen de grootmachten de Verenigde Staten en Rusland, waarbij zo’n 150 megaton rook vrijkomt.

Ozon
De onderzoekers ontdekten dat de rook die door een wereldwijde kernoorlog vrijkomt, een bizar groot deel van de ozonlaag zal vernietigen. Zo zal maar liefst 75 procent van de ozonlaag verdwijnen. Maar zelfs als er ‘slechts’ een regionale kernoorlog uitbreekt, zullen we dit met een ozon-verlies van 25 procent moeten bekopen. Het zal vervolgens ongeveer twaalf jaar duren voordat dit zich heeft hersteld.

Meer over de ozonlaag
De verdwijning van onze ozonlaag zou een grote ramp betekenen. De ozonlaag bevindt zich in de stratosfeer, op ongeveer 40 kilometer hoogte. Deze beschermt ons tegen schadelijke UV-straling en is daarmee dus heel belangrijk. Wanneer deze UV-straling toch doordringt, kunnen hoge niveaus bepaalde soorten huidkanker, staar en immunologische aandoeningen veroorzaken. De ozonlaag beschermt ook terrestrische en aquatische ecosystemen, evenals de landbouw.

De massale injectie van rook in de stratosfeer zal aanvankelijk leiden tot dalende temperaturen, doordat de roetdeeltjes zonlicht tegenhouden. Dit zal in eerste instantie tevens de planeet beschermen tegen schadelijke UV-straling. Maar binnen een paar jaar zal de rook langzaam oplossen, waardoor veel meer UV-straling door de door ons vermorzelde ozonlaag doordringt.

Veranderende omstandigheden
Het betekent dat we ons dan moeten voorbereiden op een enorme ommezwaai. “De omstandigheden zullen drastisch veranderen,” zegt onderzoeker Charles Bardeen. “En adaptaties die in het begin misschien werken, zullen niet helpen als de temperatuur weer stijgt en de UV-straling toeneemt. Als de rook optrekt, krijgen we te maken met een explosie van UV, met totaal verschillende effecten op de menselijke gezondheid en de landbouw.”

Grimmig
In de studie schetsen de onderzoekers dus een nog grimmiger beeld van de nasleep van een wereldwijde nucleaire oorlog dan eerdere studies. “Naast alle dodelijke slachtoffers die bijna onmiddellijk zullen vallen, zullen de klimaateffecten wijdverbreid zijn,” concludeert Bardeen. “Deze zien we niet alleen lokaal, op de plek waar de oorlog plaatsvindt. Ze zijn wereldwijd, dus we worden er allemaal door geraakt.”

Het is wederom een herinnering aan de hoeveelheid doem en verderf die een grootschalige kernoorlog teweeg kan brengen. Dus beter beginnen we er maar niet aan…

Wist je dat…

…zelfs een kleine kernoorlog jarenlang tot voedseltekorten en hongersnoden zal leiden? Met name de landbouw zal hard worden getroffen. Of we in dat geval onze hoop op vis in de zee kunnen vestigen? Je leest het hier!