‘Kansloze’ koala’s verrassen biologen met tekenen van genetisch herstel

Nieuw onderzoek laat zien dat populaties die genetisch arm zijn daar toch van kunnen herstellen.

Jarenlang dachten biologen dat als een populatie sterk krimpt dat meer inteelt oplevert. Daardoor zouden meer schadelijke mutaties optreden waardoor een populatie een grotere kans heeft om uiteindelijk uit te sterven. Een nieuwe studie in het tijdschrift Science laat nu zien dat die manier van denken te kort door de bocht is.

Hard geraakt

De directe aanleiding voor het onderzoek was de zogeheten Black Summer. Dat was een periode waarin Australië werd geteisterd door zware bosbranden, waardoor onder andere ook koalapopulaties hard werden geraakt. Teamlid Luke Silver zegt: “Na de megabranden van 2019 en 2020 was er dringend behoefte aan een genetische databank voor koala’s op de lange termijn,” zegt hij. “Door honderden complete genomen in kaart te brengen hebben we een belangrijke basis gelegd om te begrijpen hoe koalapopulaties zich door de tijd heen ontwikkelen.”

Voor het onderzoek werden in totaal 418 volledige genomen van koala’s uit 27 populaties bestudeerd. De koala’s komen onder andere uit Victoria, New South Wales en Queensland. Inmiddels loopt het onderzoeksproject dus al een aantal jaar. Daardoor kunnen de onderzoekers niet alleen zien hoe de genomen van de koala’s er nu aan toe zijn, maar ook hoe ze zich door de tijd heen ontwikkelen.

Opmerkelijke vondst

Wat ze vonden is op z’n minst opmerkelijk te noemen. In het noorden van Australië, waar de genetische diversiteit van koalapopulaties heel hoog is, vonden de onderzoekers veel schadelijke mutaties. Daarnaast vonden ze signalen die suggereren dat koalapopulaties in het noorden in de toekomst zullen krimpen.

In het zuiden was het beeld heel anders. Vooral in Victoria stammen de meeste koala’s af van een populatie die ooit eens te maken kreeg met een hele zware bottleneck. Daardoor zijn de koala’s in Victoria niet erg genetisch divers. Ondanks dat lijkt de genetische diversiteit van koala’s in het zuiden zich langzaam te herstellen.

Leestip: Koala’s spenderen slechts 1 procent van hun leven op de grond, maar deze uitstapjes zijn al buitengewoon riskant

Teamlid Collin Ahrens zegt: “Dit onderzoek naar koala’s laat iets heel interessants zien. Opvallend genoeg groeien juist de populaties die in het verleden te maken kregen met een zware bottleneck. Door die groei ontstaan veel nieuwe mutaties en meer genetische combinaties. Dat levert veel voordelen op: uiteindelijk komen er minder schadelijke mutaties voor en lijkt de genetische diversiteit van koala’s zich te herstellen.”

Dat is belangrijk nieuws, omdat lang werd gedacht dat de koalapopulaties in Victoria uiteindelijk uit zouden sterven. Ahrens: “Onze resultaten laten zien dat deze populaties zich juist aan het herstellen zijn. Daarmee laat dit onderzoek voor de eerste keer zien dat de mate van genetische diversiteit op zichzelf niet het hele verhaal vertelt. Het is ook heel belangrijk om te begrijpen in welke richting populaties zich ontwikkelen.”

Met andere woorden: je kan niet alleen op basis van de genetische diversiteit zeggen of een populatie het wel of niet gaat redden. Het is ook belangrijk om te weten of een populatie door de tijd heen juist meer of minder genetisch divers aan het worden is.

Verstrekkende gevolgen

De resultaten laten dus twee dingen zien. Ten eerste dat populaties met weinig genetische diversiteit niet automatisch als verloren beschouwd hoeven te worden. Echter laten de resultaten ook het tegenovergestelde zien: populaties die genetisch erg divers zijn kunnen uiteindelijk toch volledig uitsterven. Om dieren in de toekomst beter te beschermen moet er dus rekening gehouden worden met twee factoren: hoe genetisch divers een populatie nu is, en of die diversiteit aan het toe- of afnemen is.

Dat inzicht kan verstrekkende gevolgen hebben. Als onderzoekers en beleidsmakers alleen kijken naar hoe genetisch divers een populatie nu is kunnen ze daardoor de toekomstige ontwikkeling van die populatie verkeerd inschatten. Een soort kan dan onterecht als verloren worden beschouwd, of juist gezonder lijken dan zij werkelijk is. Daardoor kunnen uiteindelijk keuzes genomen worden die een populatie onbedoeld schaden.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Koala’s kunnen voorspellen of het een warme dag wordt – en passen hun lichaamstemperatuur daar vervolgens op aan en Bosbranden veroorzaken veel meer luchtvervuiling dan gedacht . Of lees dit artikel: Koala’s worstelen met chlamydia – maar eiwitten bieden nu hoop .

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

 

Bronmateriaal

"Escaping the bottlenecks: the demographic path to genetic recovery in koalas (Phascolarctos cinereus)" - Science
Afbeelding bovenaan dit artikel: Desley Whisson/Cesar Australia

Fout gevonden?

Interessant voor jou

Voor jou geselecteerd