Wetenschappers hebben ontdekt dat bepaalde persoonlijkheidskenmerken ook bij de albatros invloed heeft op het succes van de relatie.

De albatros is één van de meest loyale en monogame dieren ter wereld. Hoewel de sierlijke vogels enorme afstanden over zee overbruggen, keren ze altijd naar dezelfde plaats terug om hier met dezelfde partner te paren. Het aantal ‘echtscheidingen’ onder albatrossen is dus relatief laag. Toch blijkt dat zelfs de relatie deze trouwe vogels in enkele gevallen op de klippen loopt. Maar wat ligt er eigenlijk aan zo’n echtscheiding ten grondslag?

Studie
Om die vraag te beantwoorden, bestudeerden de onderzoekers een populatie albatrossen die regelmatig terugkeert naar Possession Island – een beschermd gebied in Australië – om te broeden. Deze populatie wordt al sinds 1950 door wetenschappers in de gaten gehouden, waardoor onderzoekers een goed beeld hebben van de bestaande paartjes – en de relatiebreuken die door de jaren heen hebben plaatsgevonden.

Echtscheidingspatroon
Al eerder ontdekten wetenschappers een merkwaardig patroon. Zo blijkt dat de kans groot is dat het ‘huwelijk’ van een albatros die al eens een echtscheiding had doorgemaakt, ook de tweede keer mislukt. “We wilden weten wat een echtscheiding veroorzaakt,” vertelt onderzoeker Stephanie Jenouvrier. “Bij mensen zie je een dergelijk repetitieve echtscheidingspatroon ook, wat gekoppeld is aan persoonlijkheid. En toevallig is de albatros van Possession Island één van de zeldzame soorten waarvan we zowel gegevens over de demografie, als de persoonlijkheid hebben.”

Hoe komen onderzoekers aan deze informatie?
De informatie over de persoonlijkheidskenmerken van de albatrossen van Possession Island is afkomstig van een lopend onderzoek dat in 2008 is gestart. In de studie analyseerden wetenschappers het gedrag van de vogels en bestempelden hen vervolgens als verlegen, brutaal of minder of meer agressief. Dit baseerden de onderzoekers onder andere op hoe een vogel reageert wanneer een mens zijn nest nadert. Heft hij zijn kop op en staat hij op – wat een teken van brutaliteit is – of reageert hij nauwelijks – wat betekent dat hij een beetje verlegen is?

De onderzoekers komen tot een opvallende ontdekking. Zo blijkt dat het succes van een albatros-relatie afhankelijk is van één belangrijke factor: persoonlijkheid. Hoe brutaler en agressiever het mannetje, hoe groter de kans dat het stelletje bij elkaar blijft. Maar hoe verlegener het mannetje, hoe groter de kans dat dit huwelijk gedoemd is te mislukken.

Verlegen mannetjes
Deze resultaten, beschreven in het vakblad Biology Letters, had het team overigens niet verwacht. “We dachten dat moedige mannentjes, die agressiever zijn, eerder zouden scheiden,” vertelt Jenouvrier. “We veronderstelden namelijk dat zij eerder het risico zouden nemen om van partner te wisselen om toekomstige reproductie te verbeteren. Maar in plaats daarvan ontdekten we dat het huwelijk van verlegen mannetjes eerder klapt. Ze worden eigenlijk gedwongen en weggeconcurreerd door een competitieve indringer.”

Indringer
De persoonlijkheid van het vrouwtje heeft overigens weinig invloed op het succes van een relatie. Het gaat echt om het mannetje. Dat heeft er met name mee te maken dat mannetjes vele malen groter zijn dan vrouwtjes en daarom eerder met elkaar wedijveren. Mannetjes die dus al een partner hebben gevonden, kunnen worden geconfronteerd met een ‘indringer’: een mannetje dat er niet voor terugdeinst het gevecht om het vrouwtje aan te gaan. “Zo’n indringer kan schuwe vogels afschrikken, waardoor ze hun partner als het ware weggeven,” legt onderzoeker Ruijiao Sun uit. “Daarentegen zullen brutalere en agressievere vogels om hun partner strijden om zo hun relatie veilig te stellen. Dit is de reden waarom het huwelijk van verlegen mannetjes eerder strandt.”

Belangrijk
Volgens de onderzoekers is het heel belangrijk dat we nu weten waarom ook de relatie van de trouwe albatros niet in alle gevallen standhoudt. “De albatros is een kwetsbare soort,” zegt Sun. “Het begrijpen van de invloed van persoonlijkheid op een echtscheiding is belangrijk; het kan onderzoekers helpen de gevolgen voor de populatiedynamiek te voorspellen en inspanningen voor natuurbehoud te implementeren.”

De albatros is vermoedelijk niet het enige dier waarbij de persoonlijkheid doorslaggevend is voor het succes van het huwelijk. “We verwachten dat persoonlijkheidskenmerken bij veel dieren van invloed kunnen zijn op de echtscheidingskans, zij het op verschillende manieren,” besluit Jenouvrier.