In Nederland kampen naar schatting 3,5 miljoen mensen dagelijks met chronische pijn, wat betekent dat ze langer dan drie maanden pijn ervaren. Deze langdurige pijn is vaak moeilijk te behandelen en kan in uitzonderlijke gevallen zelfs helemaal niet verzacht worden. Toch gloort er hoop aan de horizon. Een recente en veelbelovende studie van de Universiteit van Exeter, gepubliceerd in het gerenommeerde tijdschrift Pain, biedt een innovatieve oplossing: natuur bekijken door een VR-bril. Dit onderzoek richt zich specifiek op de langetermijn pijnsensitiviteit die kenmerkend is voor chronische pijn, en bouwt voort op eerder werk dat de effecten van natuur op kortdurende pijn al aantoonde.
VR-pijnverlichting
De onderzoekers kwamen tot hun conclusies na een experiment met 29 gezonde deelnemers. Ze wekten tijdelijk pijn op de onderarm op met elektrische schokken. Na 50 minuten observeren zagen ze dat de opgewekte pijnsensitiviteit sterk overeenkwam met de ervaring van patiënten die lijden aan chronische zenuwpijn – een aandoening die voortkomt uit veranderingen in de verwerking van pijnsignalen in de hersenen en het ruggenmerg.
Vervolgens werden dezelfde deelnemers ondergedompeld in een 45 minuten durende 360-graden VR-ervaring van de watervallen van Oregon. Het effect was opmerkelijk: VR-natuur bleek een pijnverminderend effect te hebben dat vergelijkbaar was met dat van pijnstillers. Dit positieve effect hield zelfs minstens vijf minuten aan nadat de deelnemers de VR-wereld hadden verlaten en terugkeerden naar de realiteit.
De kracht van beleving
De studie liet de deelnemers ook naar een 2D-natuurscène kijken, maar het pijnverminderende effect bleek hier aanzienlijk minder. De onderzoekers concludeerden op basis van de ingevulde vragenlijsten dat hoe meer aanwezig de persoon zich voelde tijdens de VR-ervaring, hoe sterker het pijnstillende effect was.
“Wij denken dat VR een bijzonder sterk effect heeft op het verminderen van pijnervaringen omdat het zo immersief is”, legt Sonia Medina, een van de auteurs van de studie, uit. “Het creëerde echt dat gevoel van aanwezig zijn in de natuur – en we vonden dat het pijnverminderende effect het grootst was bij mensen voor wie die perceptie het sterkst was.”
Toekomstperspectief
Medina en haar collega’s hopen dat hun studie de weg opent voor meer onderzoek naar de invloed van blootstelling aan natuur op onze pijnreacties. Ze schetsen een toekomstbeeld waarin artsen en verpleegkundigen natuurscènes via VR kunnen opnemen in pijnbehandelingsmethoden voor mensen in zorginstellingen zoals verpleeghuizen en ziekenhuizen.
