Kan een vliegtuig opstijgen vanaf een lopende band? En waarom vliegt een rechtdoorgaand vliegtuig niet de ruimte in?. Diederik legt het uit in deze video:
Stel je voor dat een vliegtuig wil opstijgen vanaf een lopende band die de andere kant op beweegt. Kan dat vliegtuig dan wel opstijgen? Deze eerste vraag is verrassend makkelijk. Ja, dat is geen probleem. Ik denk dat mensen in de war zijn met een lopende band op Schiphol. Omdat je benen zich afzetten tegen de lopende band, bepaalt die band je snelheid. Maar bij een vliegtuig doen de wielen vrijwel niets anders dan het vliegtuig ondersteunen. De propeller of straalmotor trekt het vliegtuig naar voren doordat hij lucht heel hard naar achteren duwt.
Een lopende band die de verkeerde kant op beweegt laat hooguit de wielen veel harder draaien, maar het vliegtuig kan gewoon opstijgen. Een vliegtuig maakt snelheid en doordat de lucht snel langs de vleugels stroomt ontstaat lift. Die lift werkt de zwaartekracht bijna helemaal tegen. Heb je minder snelheid of vlieg je in ijlere lucht, dan neemt de lift af en ga je dalen.
Nu roepen mensen die in een platte aarde geloven altijd: hoe volgt een vliegtuig dan de kromming van de aarde? Goede vraag. Stel dat een vliegtuig echt rechtdoor de ruimte in zou vliegen. Dan wordt de lucht steeds ijler en neemt de lift vanzelf af. Dat is al een zelfcorrigerend effect. Maar belangrijker nog: een piloot trimt een vliegtuig niet om de aarde te volgen. Hij trimt het vliegtuig zodat het bij een bepaalde snelheid en motorstand vanzelf stabiel blijft vliegen. Bij die snelheid ontstaat een bepaalde lift. Die lift is praktisch gelijk aan de zwaartekracht, maar theoretisch net een heel klein beetje kleiner. Daardoor volgt het vliegtuig automatisch een heel licht gekromde baan die vrijwel dezelfde kromming heeft als de aarde. Dat verschil is zo klein dat een piloot daar niets van merkt. De aarde is namelijk gigantisch groot.
Een piloot hoeft dus niet voortdurend de neus naar beneden te drukken om de aarde te volgen. Hij corrigeert wel voortdurend voor wind, turbulentie en andere verstoringen, maar niet omdat de aarde een bol is.
