Patiënten ontvangen na een operatie vaak bloed van een donor om te compenseren voor het bloed dat ze verloren zijn. Bij baby’s brengt dat echter extra risico’s met zich mee.
Amerikaanse onderzoekers hebben een injecteerbare microgel ontwikkeld die bloedingen tijdens operaties kan verminderen. Juist voor baby’s, bij wie het stollingssysteem anders werkt, kan dat een groot verschil maken. In een diermodel wist de gel het bloedverlies met minstens 50 procent terug te dringen.
Natuurlijke pleister
Wanneer iemand zich snijdt, zet het lichaam automatisch een proces in gang om bloedverlies te stoppen. Het proces, genaamd hemostase, bestaat uit drie fasen: vaatvernauwing, primaire hemostase en secundaire hemostase.
Direct na een beschadiging vernauwt het bloedvat zich om de bloedtoevoer naar het wondgebied te verminderen. Vervolgens hechten bloedplaatjes zich aan de beschadigde vaatwand en klonteren ze samen tot een eerste bloedprop. Tot slot wordt deze prop verstevigd, waardoor een stabiel bloedstolsel ontstaat.
Risico’s bij baby’s
Bij baby’s werkt dit stollingsproces anders dan bij volwassenen. Dat kan problemen opleveren wanneer ze na een operatie donorbloed krijgen.
“Als je volwassen bloed aan een baby geeft, kan het verschil tussen de bloedstollingsprocessen leiden tot te veel stolling”, legt onderzoeker Ashley Brown uit. “Dat kan de kans op trombose vergroten, waarbij bloedstolsels in de longen of elders ontstaan en de baby in gevaar brengen.”
Kunstmatige hulp bij stolling
Het team van Brown doet al langer onderzoek naar bloedingen bij baby’s tijdens operaties. Ze wilden een manier te vinden om bloedverlies te beperken en zo de noodzaak voor bloedtransfusies te verkleinen.
Daarvoor richtten ze zich op fibrine, het belangrijkste stollingseiwit in ons bloed. Je kunt fibrine zien als een soort lijm in je bloed die een wond dichtmaakt. Om die lijm te maken, moeten kleine bouwsteentjes, genaamd B-peptiden, de fibrine-eiwitten aan elkaar koppelen. Deze B-peptiden zijn extra belangrijk in het stollingsproces bij baby’s.
De wetenschappers ontwikkelden daarom zogeheten B-knop-geactiveerde microgels (BK-TriGs): deeltjes die bedekt zijn met B-peptiden. Zodra ze water opnemen, veranderen ze in zachte gels die lijken op natuurlijke bloedplaatjes. Daardoor kunnen ze het lichaam helpen om sneller een stevig stolsel te vormen en bloedingen te stoppen.
Testen met bloed en muizen
De werking van de microgels werd eerst in het lab getest met bloed van volwassenen en baby’s. Daaruit bleek dat de deeltjes vooral effectief zijn in babybloed.
Vervolgens testten de onderzoekers de microgels in muizen die genetisch zo waren aangepast dat hun bloed niet goed stolt. Door deze muizen fibrinogeen (de voorloper van fibrine) uit babybloed te geven, bootsten de onderzoekers de situatie bij baby’s na.
De resultaten waren veelbelovend: de microgels presteerden beter dan andere methoden om bloedverlies te beperken en verminderden het bloedverlies met 50 tot 60 procent.
Nog geen toepassing in het ziekenhuis
Hoewel de resultaten hoopgevend zijn, benadrukken de onderzoekers dat klinisch gebruik nog ver weg is. Eerst moet uitgebreid worden onderzocht of de behandeling veilig is en geen ongewenste bijwerkingen veroorzaakt. “Als dat het geval blijkt, kan deze techniek mogelijk een relatief goedkope manier worden om operaties bij baby’s veiliger te maken”, concludeert Brown.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
