Just Our Heart volgt vijf verhalen van vrouwen die allemaal verschillend omgaan met rouw. De documentaire laat zien hoe rouw kan transformeren van een verdrietige ervaring tot een bron van kracht.
Tijdens een rouwproces willen mensen het verlies van een dierbare juist graag een plek geven, er weg van gaan. Maar wat als je juist bij deze pijn blijft, het recht in de ogen kijkt? Dat laat regisseur Maartje Nevejan zien in Just Our Heart.
De documentaire volgt vijf verhalen waarin vrouwen elk op hun eigen manier omgaan met rouw. Wat volgt is een indrukwekkende reis langs mensen die elk op hun eigen manier het verlies van een dierbare, een dier of zelfs een plek proberen te verwerken. Centraal staan verschillende rituelen waarmee dit gebeurt, zo ook met de drug ayahuasca.
Het gebruik van ayahuasca is een eeuwenoude traditie, maar Psychologe Debora Gonzalez deed voor het eerst wetenschappelijk onderzoek naar het gebruik van dit ritueel bij rouw. In twee van de negen sessies gebruiken de deelnemers ayahuasca. De therapiesessies volgden de MRT- methode, een rouwtherapie waarbij mensen een verlies leren accepteren en daarna nieuwe zingeving vinden om hun leven voort te zetten. Daar kan ayahuasca een uitkomst voor bieden, onder begeleiding komen de deelnemers in een andere staat van bewustzijn die hen de mogelijkheid geeft om dichter bij een dierbare te komen, het verlies te verwerken en daarna een nieuwe betekenis te geven aan het leven.
De deelnemers namen voor het onderzoek drie keer een toets af waarin ze vragen beantwoorden over bijvoorbeeld rouwernst, betekenisgeving en levenskwaliteit. Ook analyseerde Gonzalez de gesprekken in de therapiesessies om een beter beeld te krijgen van de verschillende stadia van rouw die waar de deelnemers zich voor en na de ayahuascatrip in bevonden.
De documentaire geeft een unieke inkijk in het kwetsbare proces van ayahuascatherapie.
In de bergen, net buiten Barcelona, komen de deelnemers samen in een hutje in de natuur. Alle deelnemers hebben kortgeleden een dierbare verloren, in een kring vertellen ze over het verlies van hun zoon, vrouw of vader. Wie van tevoren nog sceptisch is over het gebruik van deze drug, zal in eerste instantie niet gerustgesteld zijn. De deelnemers liggen op matjes op de grond, veelal met hun ogen dicht ziet het eruit als het hebben van een koortsdroom. Ze zweten, schreeuwen, huilen, waarin het lijkt alsof ze gevangen zitten in hun eigen lichaam.
Als het middel eenmaal uitgewerkt is, zijn de deelnemers opgelucht. Voor velen voelt het alsof ze zich meer verbonden voelen met de overledene. Volgens Gonzalez is dit ook een verrassende uitkomst van haar onderzoek: ‘Ayahuasca helpt bij deelnemers niet alleen met de verwerking van verlies van een dierbare, het herziet ook opvattingen over het leven, de dood, pijn en liefde. Hierdoor veranderen fundamentele opvattingen over het leven.’ De vragenlijsten en analyses van de therapiesessies lieten een sterke verandering zien in de manier waarop de deelnemers omgingen met rouw. Daarom kan ayahuasca, mits in de juiste omstandigheden toegediend, wellicht een welkome toevoeging aan de rouwtherapie zijn.
Gonzalez’ onderzoek sluit aan bij het idee dat rouw meer is dan het dichten van het gat dat het verlies van een dierbare slaat. Uit andere verhalen in de documentaire blijkt hoe rouw ook kan gaan over ecologische of koloniale rouw, waarin je diep verdriet voelt over de destructie van een plek. Dat is overigens prachtig gefilmd, waardoor de kijker zich goed in kan leven in de verschillende verhalen over rouw. Daarmee biedt de documentaire een verhelderend perspectief dat verder reikt dan het verlies van een dierbare. Het gaat ook om een kracht die harten opent en tot transformatie leidt.
Just Our Heart is vanaf 12 maart te zien in verschillende bioscopen door heel Nederland.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
