Een nieuw onderzoek laat zien dat vooral jongvolwassenen tussen de 18 en 21 jaar meer gaan eten na twee weken veel ultrabewerkt voedsel te hebben gehad.
Uit een nieuw onderzoek blijkt dat jongvolwassenen tussen de 18 en 21 jaar sneller zijn geneigd om te snacken als ze eigenlijk geen honger meer hebben. Dat baart zorgen omdat overgewicht vooral op jonge leeftijd het risico vergroot op (latere) gezondheidsproblemen. Het onderzoek is gepubliceerd in het blad Obesity.
Twee diëten
Om meer te weten te komen over het effect van ultrabewerkt voedsel richtten onderzoekers van Virginia Tech zich op de eetgewoonten van Amerikaanse jongvolwassenen tussen de 18 tot en met 25 jaar. Voor het onderzoek deden 27 (gezonde) mannen en vrouwen mee. Elke deelnemer volgde twee keer een dieet van twee weken. Deelnemers ontbeten elke ochtend in het lab en kregen vervolgens maaltijden mee voor de rest van de dag. Tussen de twee periodes zat steeds een pauze van vier weken waarin zij weer normaal mochten eten.
Tijdens het eerste dieet kwam 81 procent van de calorieën uit ultrabewerkt voedsel. Denk bijvoorbeeld aan frisdrank, gezoete yoghurt, magnetronmaaltijden en verpakte snacks. Tijdens het andere dieet kregen deelnemers geen ultrabewerkte producten. De twee diëten waren tot in detail op elkaar afgestemd. Hoogleraar diëtiek Brenda Davy zegt: “We hebben de diëten heel streng ontworpen en afgestemd op 22 verschillende kenmerken, zoals voedingsstoffen, vezels, toegevoegde suikers en hoeveel energie erin zat.” Alleen de mate van bewerking verschilde dus.
De snacktest
Aan het einde van de twee weken kwamen deelnemers nogmaals nuchter naar het lab, maar deze keer voor een groot ontbijtbuffet. Tijdens dat ontbijt kregen ze een groot dienblad voorgeschoteld met zowel ultrabewerkte als minder bewerkte producten. Deelnemers kregen vervolgens een half uur de tijd om te eten wat en hoeveel ze maar wilden. Naderhand woog het team precies hoeveel er was gegeten en hoeveel calorieën er in het gegeten voedsel zat.
Direct daarna volgde een andere test. Na zich dus eerder volgegeten te hebben tijdens het uitgebreide ontbijt kregen deelnemers nóg een dienblad voorgeschoteld. Deze keer lagen er alleen snacks klaar. Ze moesten van elke snack een hap nemen en aangeven hoe lekker en bekend het was. Vervolgens mochten ze nog 15 minuten blijven eten als ze dat wilden. De catch: het ging de onderzoekers helemaal niet om de gevraagde beoordelingen. Ze wilden vooral testen óf en hoeveel deelnemers zouden dooreten na al volledig vol te zitten.
Het effect van ultrabewerkt voedsel
Naderhand bleken de resultaten interessant. Geen van de deelnemers at meer dan normaal tijdens het uitgebreide ontbijt en de ‘snacktest’. Op één groep na: deelnemers tussen de 18 en 21 jaar die net het dieet vol met ultrabewerkt voedsel hadden doorstaan. Deze groep at tijdens het buffet aanzienlijk meer dan de andere deelnemers. Ook tijdens de ‘snacktest’ aten ze duidelijk meer. Neurowetenschapper Alex DiFeliceantonio laat weten: “de jongste adolescenten hadden al meer gegeten bij het buffet na het ultrabewerkte dieet te hebben gevolgd. Toen ze daarna de kans kregen om verder te snacken aten ze nóg meer.”
Dus nog een keer voor de duidelijkheid: bij de oudere jongvolwassenen, van 22 tot en met 25 jaar, zagen de onderzoekers dit effect dus niet. Hun calorie-inname was min of meer altijd gelijk, ongeacht het dieet dat ze daarvoor hadden gevolgd. Ook bij de jongvolwassenen van 18 tot 21 jaar die het dieet zónder ultrabewerkt voedsel had gevolgd werd het effect dus niet waargenomen.
Aankomen tijdens het onderzoek
Eerdere onderzoeken lieten zien dat mensen uiteindelijk meer gaan eten als ze continu ultrabewerkt voedsel voorgeschoteld krijgen. Het probleem: tijdens veel van die onderzoeken hadden deelnemers ook buiten het lab toegang tot ultrabewerkt voedsel. Het team legt uit dat dit problematisch kan zijn: omdat deelnemers uiteindelijk continu ultrabewerkt voedsel eten worden ze snel zwaarder waardoor ze mogelijk nog tijdens het onderzoeksproject meer energie nodig hebben. Om aan die nieuwe energiebehoefte te voldoen moeten ze meer eten.
In dit nieuwe onderzoek hielden de onderzoekers de gegeten diëten veel strenger in de gaten. Zo konden ze beter kijken naar het effect van voedselbewerking. “Dit is belangrijk, omdat het helpt om het effect van voedselbewerking los te zien van andere factoren,” zegt DiFeliceantonio.
Het team levert ook commentaar op het eigen werk. Zo duurde het onderzoek niet erg lang en is ook het aantal deelnemers niet erg hoog. De onderzoekers willen in de toekomst dan ook het onderzoek herhalen tijdens een langere periode en met meer deelnemers. Ze willen hierbij ook kijken naar jongere tieners.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Waarom je ’s avonds laat echt beter niet meer kunt snacken en Plantaardige burgers en worstjes eindigen steeds vaker op ons bord – maar hoe gezond zijn die eigenlijk? . Of lees dit artikel: Heeft obesitas invloed op de overlevingskansen van kinderen met kanker? .
