Zelfs kleine hoeveelheden plastic in de maag kunnen samenhangen met meetbare veranderingen bij jonge reuzenstormvogels.
Plasticvervuiling in zee is voor veel vogels meer dan alleen ronddrijvend rommel. Jonge zuidelijke reuzenstormvogels krijgen het materiaal namelijk ook regelmatig via hun ouders binnen. Nieuw onderzoek van de University of California, Davis en de Argentijnse onderzoeksraad CONICET laat zien dat ook kleine hoeveelheden plastic samenhangen met veranderingen in het lichaam van kuikens. Vooral bij jonge dieren van ongeveer een maand oud waren die verschillen zichtbaar. Het onderzoek is te vinden in Ecotoxicology and Environmental Safety.
Enorm leefgebied
De zuidelijke reuzenstormvogel is een grote zeevogel die voorkomt in een enorm gebied: van Antarctica tot de kusten van Zuid-Amerika, Afrika en Australië. De vogels zoeken vaak voedsel aan het zeeoppervlak. Precies daar verzamelt zich ook veel drijvend plastic. Volwassen vogels kunnen dat plastic per ongeluk inslikken en later samen met het echte voedsel aan hun kuikens voeren.
Dat gebeurt opvallend vaak. De onderzoekers verzamelden in 2022 en 2023 het braaksel van kuikens in twee broedkolonies in Patagonië, Argentinië. In 71,4 procent van de onderzochte monsters vonden ze plastic. Per monster ging het om één tot veertien stukjes. De totale hoeveelheid was klein: het gevonden plastic vormde vaak minder dan 0,1 procent van het lichaamsgewicht van de kuikens.
Juist dat maakt de resultaten opvallend. “We ontdekten dat kuikens niet veel plastic hoeven te eten om toch meetbare biologische verschillen te ondergaan”, zegt onderzoeker Marcela Uhart van UC Davis. De kuikens zagen er aan de buitenkant gezond uit. Toch waren er bij de jonge dieren duidelijke verbanden te zien tussen de hoeveelheid ingeslikt plastic en verschillende waarden in hun bloed en lichaam.
Veranderende bloedwaarden
De onderzoekers bekeken de kuikens op twee momenten tijdens hun groei. De eerste metingen vonden plaats toen de dieren ongeveer dertig dagen oud waren. Rond de leeftijd van negentig dagen, kort voordat de vogels uitvlogen, werden opnieuw metingen gedaan. Daarbij namen de wetenschappers bloed af, maten ze de lichaamsconditie en onderzochten ze het braaksel op plasticdeeltjes van minstens één millimeter groot.
In het bloed keken ze onder meer naar stoffen en enzymen die informatie geven over de stofwisseling, de lever- en spierfunctie en het afweersysteem. Bij de kuikens van ongeveer dertig dagen hing het aantal stukjes plastic in de maag samen met verschillen in die waarden. Zo werden verbanden gevonden met cholesterol, calcium, de lichaamsconditie en bepaalde enzymen die betrokken zijn bij de stofwisseling en de werking van de lever en de spieren. Ook een type witte bloedcel dat een rol speelt bij de afweer kwam vaker voor.
“Wat ons verraste was niet alleen hoeveel kuikens plastic hadden binnengekregen, maar ook hoe weinig plastic nodig was voordat we een duidelijk biologisch verschil konden meten”, zegt teamlid Luciana Gallo van CONICET. “Alleen het aantal stukjes plastic tellen vertelt dus maar een deel van het verhaal. De kuikens zagen er gezond uit en de hoeveelheid plastic die we vonden was heel klein. Ondanks dat zagen we duidelijke veranderingen die te maken hebben met hun stofwisseling en afweer.”
Aanzienlijk afgezwakt
Bij de oudere kuikens zag het beeld er anders uit. Tegen de tijd dat ze bijna konden uitvliegen waren de meeste verbanden aanzienlijk afgezwakt of zelfs helemaal verdwenen. De onderzoekers weten nog niet waarom dit gebeurt. Mogelijk kan het lichaam tijdens de groei een deel van de veranderingen opvangen. Het kan ook zijn dat de reactie van het lichaam alleen op specifieke momenten zichtbaar is.
Een van de verschillen die bij de oudere kuikens wel bleef bestaan had te maken met het enzym GST. Dat enzym helpt cellen bij het verwerken van lichaamsvreemde stoffen en speelt een rol bij de bescherming tegen oxidatieve stress. Ook het calciumgehalte bleef bij de oudere dieren samenhangen met het aantal ingeslikte stukjes plastic. Wat die verbanden precies betekenen is echter nog niet duidelijk.
Leestip: Verkeerslawaai vermindert het rustgevende effect van vogelgezang verrassend snel
De onderzoekers kunnen daarnaast nog niet met zekerheid zeggen dat het plastic zelf alle gemeten veranderingen veroorzaakt. Er bestaan namelijk een hoop andere factoren die ook invloed kunnen hebben, zoals voeding, leeftijd en andere vervuilende stoffen. Wat het onderzoek in ieder geval al wel laat zien is dat veel kuikens stukjes plastic in hun maag hebben zitten, en dat diezelfde kuikens regelmatig last hebben van meetbare verschillen tijdens een belangrijke fase in hun ontwikkeling.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Vogels verdwijnen zelfs op plekken waar hun leefgebied wel goed beschermd is en Deze vogels weten onbewust dat ze beter niet met een ratelslang kunnen vechten . Of lees dit artikel: Waarom vogels bij zonsopkomst bijna allemaal tegelijk beginnen te zingen .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
