In een omvangrijke studie hebben wetenschappers bevestigd dat overmatig schermgebruik bij kinderen, met name op lange termijn, nadelige effecten kan hebben.
Onderzoek wijst uit dat er sprake is van een vicieuze cirkel: kinderen die veel tijd achter een scherm doorbrengen, lopen een verhoogd risico op sociaal-emotionele problemen, wat op zijn beurt kan leiden tot nog meer schermgebruik. Deze bevinding komt voort uit een meta-analyse van 117 verschillende onderzoeken uitgevoerd door Amerikaanse wetenschappers. Psycholoog Michael Noetel nam deel aan het onderzoek en zegt: “Kinderen besteden steeds meer tijd aan schermen vanwege uiteenlopende redenen zoals entertainment, huiswerk en communicatie met vrienden. Onze bevindingen tonen aan dat toegenomen schermgebruik leidt tot emotionele en gedragsproblemen, en dat kinderen met dergelijke problemen de neiging hebben om hun schermtijd verder te verhogen als copingmechanisme.” De resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Psychological Bulletin.
Schermgebruik
Voor deze studie voerde het team van Noetel een meta-analyse uit van de resultaten van 117 andere onderzoeken. Zij selecteerden onderzoeken die zich richtten op de sociaal-emotionele gevolgen van schermgebruik bij jonge kinderen onder de 10 jaar, waarbij de deelnemers gedurende minimaal een half jaar werden gevolgd. De analyse omvatte voornamelijk studies uit de Verenigde Staten (41), Canada (13), Australië (11), Duitsland (7) en Nederland (7). Het onderzoek richtte zich op diverse vormen van schermgebruik, zoals sociale media, videogames, televisiekijken en online huiswerk maken.
De onderzoekers ontdekten dat een toename in schermgebruik verband houdt met de ontwikkeling van sociaal-emotionele problemen. Deze problemen manifesteren zich zowel intern, zoals angst en depressie, als extern, zoals agressie en hyperactiviteit. Belangrijke verbanden kwamen naar voren, waaronder een verhoogde gevoeligheid voor sociaal-emotionele problemen bij meisjes van 6 tot 10 jaar.
Noetel benadrukt dat het type schermgebruik een cruciale factor is. Met name het spelen van videogames bleek risicovoller dan schermgebruik voor educatieve of recreatieve doeleinden. Daarnaast bleek dat kinderen met sociaal-emotionele problemen vaker videogames gebruikten als een middel om met hun emoties om te gaan.
Digitale wereld
Volgens Noetel vormen de resultaten van dit onderzoek een belangrijke vooruitgang: door alleen langetermijnstudies te analyseren, kon een duidelijk verband tussen schermgebruik en sociaal-emotionele problemen worden aangetoond. Mede-onderzoeker Roberta Vasconcellos zegt: “Deze uitgebreide studie illustreert dat het beheer van schermtijd een genuanceerde aanpak vereist. Door de bi-directionele relatie tussen schermgebruik en sociaal-emotionele problemen beter te begrijpen, kunnen ouders, leerkrachten en beleidsmakers effectiever bijdragen aan de gezondheid van kinderen in een digitale wereld.” Noetel concludeert met een kritische kanttekening. Hij zegt: “Dit onderzoek levert het sterkste bewijs voor een verband zonder duizenden kinderen hun schermtijd te ontnemen. Echter, factoren zoals opvoeding kunnen ook invloed hebben op zowel schermgebruik als de ontwikkeling van emotionele problemen.”
